965 kilometrelik fay hattında bulunan ve sıvı püskürten delik, büyük bir sarsıntıya yol açabilir

Bilim insanları, Pasifik’teki 965 kilometre uzunluğundaki fay hattında bulunan bir deliğin, ABD’nin kuzeybatısındaki kentleri yok edecek fecî bir zelzelesi tetikleyebileceğinden korkuyorlar. Bu jeolojik özellik, Kuzeybatı Pasifik’te 9 büyüklüğünde bir zelzeleye sebep olabilir. Sıcak sıvı püskürten delik, Kuzey Kaliforniya’dan Kanada’ya kadar uzanan Cascadia Dalma-Batma Bölgesi olarak bilinen dalan fayın sınırında, Oregon kıyı şeridinden 80 kilometre uzakta yer alıyor.

Sıvı püskürmesi, ilk olarak 2015’te gözlemlendi. Lakin şimdi, Washington Üniversitesi (UW) liderliğindeki yeni bir tahlil, kimyasal olarak farklı sıvının “fay kayganlaştırıcı” olduğunu öne sürüyor.

Araştırmacılar, bu sıvının plakaların meselesiz hareket etmesine izin verdiğini, lakin bu sıvı olmadan “stresin, zarar verici bir zelzele oluşturmak için birikebileceğini” söyledi.

Ekip, bir kaplıca olarak tanımladıkları deliğe, bir kaplıcadan yükselen zihin değiştiren gazların yardımıyla “kehanette bulunan” antik Yunan kahinini anarak “Pythias Vahası” ismini verdi. Araştırmacılar tarafından yapılan açıklamada, “Oregon kıyılarında yüzeyin 1000 metre altında deniz tabanından akan düşük tuzlu, yüksek sıcaklıkta, mineral bakımından varlıklı bir su kaynağı bulmak bir şekilde halüsinasyon görünüyor” denildi.

2015 yılında yapılan bir araştırmada, bir robot dalgıç tarafından alınan sonar imajlarında deniz tabanından yükselen baloncuklar belli olduğinde delik de bulunmuş oldu. Datalar, kaynaktan gelen sıvının plaka sınır çizgisinden geldiğini ve etraftaki alandan daha sıcak göründüğünü gösterdi.

Deniz tabanı jeolojisi üzerine çalışan bir UW oşinografi doçenti olan ortak müellif Evan Solomon, yaptığı açıklamada “O yönde araştırdılar ve gördükleri şey yalnızca metan kabarcıkları değil, deniz tabanından yangın hortumu gibi çıkan suydu” dedi ve devam etti: “Bu benim hiç görmediğim ve bildiğim kadarıyla daha önce gözlemlenmemiş bir şey.”

Daha sonra yapılan müşahedeler, sızan sıvının etraftaki deniz suyundan 16 Fahrenheit derece (yaklaşık 9 santigrat derece) daha sıcak olduğunu ve direkt olarak varsayımı 150 – 260 santigrat derece sıcaklığındaki Cascadia büyük zelzele bölgesinden geldiğini belirledi.

Cascadia büyük sarsıntı bölgesi

Cascadia büyük sarsıntı bölgesi, Seattle ve Portland, Oregon’un yanı sıra Kuzey Kaliforniya ve Kanada’daki Vancouver Adası’nın birtakım kısımları da dahil olmak üzere birçok büyük metropol alanını kapsıyor. Solomon, büyük sarsıntı fay bölgesini bir hava hokeyi masasına benzetiyor: “Akışkan basıncı yüksekse, hava açılmış olur, bu da daha az sürtünme olduğu ve iki plakanın kayabileceği manasına gelir. Akışkan basıncı daha düşükse, iki plaka kilitlenir – işte o zaman gerilim birikebilir.”

Cascadia dalma-batma bölgesi, iki tektonik plakanın çarpıştığı bir bölge. Araştırma, fayın 1700 yıllarında dokuz büyüklüğünde bir zelzelede kırıldığını gösteriyor. Solomon, fay bölgesinden salınan sıvının tipinin bilinen ilk bölgesi olduğunu söyledi. Fakat, aynı kaynakların yakınlarda bulunmasına karşın okyanus yüzeyinden tespit edilmesinin daha zor olduğunu tahmin ettikleri de belirtiliyor.