Uyuşturucuyla mücadelede saklı ticaret yapanlar tek tek izlenirken kimi satıcılar, Instagram’da hiçbir şey yokmuş gibi reklam paylaşıyor.

İçinde bulunduğumuz devranda internet sayesinde her şeye ulaşım kolaylaşmış olsa da bu durum, beraberinde dezavantajlarını da getirdi. Bu dezavantajlardan biri de bilhassa Instagram gibi sosyal medya mecralarında -iyi gizlenildiği sürece- yasa dışı ya da gençler için uygun olmayan ürünlerin satılabilmesi.
Telegram mecralarda buna aynı olayların döndüğü biliniyor olsa da Instagram, buna içeriklere izin vermemesiyle biliniyor. En azından açık açık marihuana satışı için yapılan bir reklam, akışta önümüze çıkmadan önce çoğu kişi bu türlü sanıyordu. Hâlihazırda yasa dışı olan bir ürünün böylesine kolay reklamının verilebilmesi de epeyce değişik.
Aramayanın bile karşısına çıkan reklamlar, ”tek tıkla” uyuşturucuya yönlendiriyor…

Asıl sorun, bizim ülkemizde bu ürün yasak olmasına rağmen lise çağındaki çocuklara bile birkaç iletiyle uyuşturucu ulaştırabilecek hesapların eforsuz bir şekilde reklam yapabiliyor olması. Ayrıyeten sipariş verildikten sonra kuryeyle benzer gün teslim imkânı ya da istenen yere bırakılması ”kolaylıkların” da sağlandığı belirtiliyor.
Dünyanın kimi bölgelerinde meşru olsa da marihuanna ve türevi unsurların önemli sağlık sıkıntıları yaratabildiği ve bağımlılık yaptığı biliniyor. Günün sonunda marihuana bir uyuşturucu olarak kabul görüyor ve bunu geniş ürün yelpazesiyle rahatça reklam yapmak aslında mümkün olmamalı.
“Ürün Yelpazemiz Geniştir” ibaresi ise akıllarda hiç de iyi bir şekilde canlanmıyor. Yani farklı ürünlerin ne olduğu tahmin edilebilse de iyi yönde bir tahmin yapmak zor. Çünkü bu reklamı gören fakat sokaktaki olaylardan çekinen gençler, söylediği söz edilen satıcıyı görmeden birkaç bildiriyle uyuşturucu elde edebilir. Bu da hiç aramayan gençlerin bile bir anda uyuşturucuya erişmesine neden olabilir…
Normal koşullarda alkol reklamı bile verilemiyor.
Tütün Mamulleri Ve Alkollü İçkilerin Satışına Ve Sunumuna İlişkin Adap Ve Temeller Hakkında Yönetmelik m.20/1, “Alkollü içkilerin her ne surette olursa olsun reklamı ve tüketicilere yönelik tanıtımı yapılamaz.” şeklinde son noktayı koyuyor. Hâl alkol için böyleyken uyuşturucuda daha da katı olunması gerekiyor.
“Uyuşturucu unsura kullanmaya başlama yaşı bakımından 15-24 yaş periyodunun en riskli grup olduğu söylenebilir.”

Narkolog 2023 Profil Analizi, durumun ciddiyetini daha da netleştirecektir. Söz konusu raporda şu tabirler yer alıyor:
“2022 yılında uyuşturucuya başlama yaşı ortalama 21,99’dur. Ortanca ve en sık tekrar eden yaş ise 20’dir. 2018 yılında yapılan Genel Nüfusta Madde Kullanım Yaygınlığı anketine göre uyuşturucuya başlama yaş ortalaması 19,5’tir. Bu yaş kümesinde uyuşturucuya başlayanların oranı 2022 yılında %69,6 olarak ölçülmüştür (2021 yılında %73,7’dir). 2022 yılında 25 yaş üzeri yaş kümelerindeki oranlarda artış görülmektedir. Bunun da metamfetamin kullanımından kaynaklandığı düşünülmektedir”
“İlk denenen hususa bakıldığında, Dünya üzerinde olduğu aynıi Türkiye genelinde de esrar ön plandadır.”
| İlk Denediği Uyuşturucu Madde | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Esrar | 72,4 | 73,7 |
| Metamfetamin | 13,2 | 8,1 |
| Eroin | 4,4 | 4,3 |
| Sentetik Ecza | 4,1 | 3,3 |
| Sentetik Kannabinoid (Bonzai) | 3,5 | 7,7 |
| Ecstasy | 1,6 | 1,8 |
| Captagon | 0,5 | 0,6 |
| Kokain | 0,2 | 0,4 |
| Afyon Sakızı | 0,1 | 0,1 |
“Örneklemin %72,4’ü madde kullanmaya “esrar” hususu ile başlamıştır. Geçtiğimiz yıla göre ilk denenen madde bakımından metamfetamin ve sentetik eczalarda artış gözlemlenmiştir.”
“Şu anda kullanılan uyuşturucu madde listesinde ilk sırayı yeniden esrar (%49,2) almaktadır.”
| Şu Anda Kullanılan Uyuşturucu Madde | 2022 | 2021 |
|---|---|---|
| Esrar | 49,2 | 42,7 |
| Metamfetamin | 24,9 | 18,7 |
| Eroin | 7,3 | 9,1 |
| Sentetik Ecza | 6,8 | 7,8 |
| Sentetik Kannabinoid (Bonzai) | 5,9 | 5,7 |
| Ecstasy | 4,3 | 13,9 |
| Captagon | 0,8 | 1,1 |
| Kokain | 0,5 | 0,5 |
| Afyon Sakızı | 0,3 | 0,5 |
Esrar unsurunu %24,9 ile metamfetamin, %6,8 ile eroin ve %5,9 ile sentetik ecza ve %4,3 ile bonzai izlemektedir.”
“İlk denediği madde esrar olan bireylerde daha ağır uyuşturuculara kaymanın ağır görüldüğü söylenebilir.”
Bu çeşit hesaplar Telegram mecraların derinliklerinde etkinliklerini sürdürebiliyorlar. Onların da daima peşinden gidiliyor. Instagram açık bir mecrada rahatça bu türlü bir reklam verilebilmesi, insanı ister istemez düşündürüyor. Üstelik bu reklama yönelik oluşturduğumuz şikayet kaydı da Instagram’dan ”Topluluk Kurallarımıza aykırı olmadığını tespit ettik” şeklinde dönüş aldı. Bu da durumun ciddiyetini gözler önüne seriyor.
Bu noktada tahminen de yetkililerin Türkiye’de sosyal medya reklamlarına yönelik daha önemli düzenlemeler yapması gerekiyor…