Tesla, Araçlarının Fiyatını Daima Düşürmesine Karşın Nasıl Oluyor da Zarar Etmiyor?

Elon Musk’ın abartılı fiyat düşürme atakları, otomotiv bölümündeki bütün şirketleri endişelendiriyor. Tesla, yüksek satış sayılarına ulaşırken fiyatları neredeyse her ay düşürerek müşteri sayısını artırıyor. Tesla’nın piyasada üstünlük elde etmesini sağlayan bu siyasetin, otomotiv dalındaki geçmişi Ford’a kadar uzanıyor. O denli ki Tesla yalnızca fiyat stratejisi konusunda değil, aynı vakitte araçların isimleri söylediği söz edilen olduğunda da Ford’un geçmişte yaptığı ataklardan ilham almış.

Fiyat düşürme siyasetine ek olarak isimlendirme konusunda da şirket, Ford’dan ilham almış görünüyor. Çünkü Tesla; araçlarına Y, X ve Si isimler veriyor. Yıllar önce bunu yapan bir diğer otomotiv devi de Ford’du. İki şirket arasındaki “Tarih, tekerrürden ibarettir.” dedirtenliklere birlikte bakalım.

Ford’un süratli koşan at betimlemesi:

Henry Ford, her şeyden önce “Müşterilerime ne istediklerini sorsaydım, daha süratli koşan bir at isterlerdi!” demişti. Ancak zamanla Ford, müşterilerin isteklerine kulak asmadı ve bu, onun en büyük yanlışıydı. 

Ford’un yükseldiği süreç, “Her talep, kendi arzını yaratır.” unsurunun hâkim olduğu bir periyoda denk geldi. Bu periyotta önemli bir araba talebi vardı ve Ford, insanlara istediklerini vererek bir araba devi hâline gelmek istedi. Ford’un stratejisi, başlangıçta hedefine ulaştı.

Bu periyotta iş dünyası, verimliliği ön plana çıkarmıştı. Bu da zamanla Ford’un müşteri odaklı olmaktan uzaklaşmasına yol açtı. Bu devirde Ford, yalnızca T Modeli üreterek ve verimliliği artırarak başarılı oldu. Bir noktada, bir at arabasının fiyatı ile bir T Modeli arasındaki fark neredeyse 2 katına çıktı.

Öte yanda; GM’in, kullanıcı tecrübesini öne çıkaran tarihî atılımları vardı.

Ford cephesinde bunlar yaşanırken GM’in başkanı William C. (Billy) Durant, arabalar hakkında fazla bir bilgiye sahip değildi. Yine de birçok küçük şirketi bir araya getirerek General Motors (GM) ismi altında bir dev oluşturdu. GM, farklı araba markalarını bünyesinde bulundurdu. Alfred P. Sloan Jr. GM’in başkanlığına geçtiğinde, çok fazla çeşitlendirilmiş araç ve marka vardı.

Alfred, markaların müşteri profillerine göre ayrılmasını sağladı. Cadillac zenginler içindi, Buick gençler için, Chevrolet ise çalışanlar içindi. GM, müşteri tercihlerine uygun renk ve boyut seçenekleri sunarak, Ford’a göre daha geniş bir müşteri kitlesine hitap etmeye başladı. Ayrıca her yıl araç modellerini yenileyerek müşterilerde araçlarının eskidiği algısı yaratmayı başardı. Kredili ve taksitli satışlar da GM’in muvaffakiyetinde çok önemli bir rol oynadı.

GM ile girdiği rekabette Ford, vizyon eksikliği ve değişen periyoda ayak uyduramaması nedeniyle çöktü. GM, stratejik yaklaşımlar benimseyerek muvaffakiyet elde etti. 

Tesla’nın siyasetinde ise bundan ders alındığı görülüyor.

Ford CEO’su Jim Farley, tüm bunlara bakarak Tesla’nın bugün araç fiyatlarında indirime gitme politikasının gerisinde Ford’un T modelinde hayata geçirdiği stratejinin yattığını söylüyor.

Tıpkı Ford gibi tasarımı güncellemeye, kullanıcı tecrübesini bu şekilde düzgünleştirmeye bütçe ayırmayan Tesla, diğer markalar aracın dış dizaynını da makyajlamak yerine mevcut modelde yazılım ve iç dizayn değişikliklerine giderek devam ediyor. Bu sayede yeni modellerin geliştirme sürecini atlayarak tasarruf edip fiyatlarını düşürebiliyor.

Ancak Tesla’nın düşük fiyat siyaseti, dünyada ucuz işçilikle bilinen Çin’de kâfi yankıyı uyandıramamış gibi görünüyor. Elektrikli araç satışlarında dünya ikincisi olarak bilinen Çinli marka BYD, ekim ayını bir evvelki aya göre %5, bir evvelki yıla göre %38 satış artırma istatistiği ile kapattı.

Geçtiğimiz periyotta araçlarını Çin’de üretme kararı alıp kısa bir süre sonra bu karardan vazgeçerek en ucuz fiyatla piyasaya süreceği modelini Almanya’da üretme kararı alan Tesla, aynı trend devam ederse Çinli rakibine yenik düşebilir.

Elektrikli araçlardaki batarya maliyetleri de düşüyor.

Midas’ın paylaştığı rapora göre elektrikli arabalardaki bataryaların maliyetleri, önümüzdeki yıllar içinde kademeli bir düşüş gösterecek. Bu da araç üreticilerinin fiyat belirlemede daha rahat olacağı manasına geliyor.

Tesla’nın ucuz araç piyasaya sürmesi, ‘sadece bir iddia bile olduğunda’ diğer şirketler bundan etkileniyor.

Bir süredir Tesla’nın Almanya’daki fabrikasında €25.000 fiyat etiketiyle bir araç üreteceği konuşuluyor. Bu mevzu daha ortaya çıkar çıkmaz Çin’deki rakip şirketlerin paylarında düşüşe sebep olmuştu.

Düşen batarya maliyetleri ve diğer masraflar tüm elektrikli araç üreticilerinin işine yarasa da Tesla, bu mevzuda şüphesiz en önde giden şirket. Bunun önümüzdeki vakitte nasıl şekilleneceğini de hep birlikte göreceğiz. 

Ford, GM ile girdiği rekabette Tesla’nın bugünlerde uyguladığı politikayı uyguladığı için kaybetmişti. Acaba Tesla’nın sonu da aynı mı olacak? Yoksa Tesla, günümüz dinamiklerine uygun bir atak mi yapıyor?

Ancak Tesla’nın otomotiv bölümüne duyurduğu en büyük iletilerden biri, sıradan bir otomobil markası olmaktan fazla otonom bir otomobil markası olduğu. Bu yüzden aracın performansını da ikinci plana bırakıyor ve genel manada yazılıma odaklanıyor. Tabii bu anlayışın ne kadar sürdürülebilir olduğunu da bizlere zaman gösterecek.