Dünyanın Her Yerinde Ekranların En-Boy Oranı 4:3 iken Ne Oldu da benzeyenYıl 16:9’a Geçildi?

Aslında bilim insanlarının ve şirketlerin; televizyon ekranlarını, bilgisayar monitörlerini ve telefonları değiştirmesiyle birlikte standart en-boy oranı çok da beklenmedik bir gelişme değildi.

Ancak nasıl tüm dünya standardı kullanmaya başlamıştı ve bu standart neye göre belirlenmişti? Haydi en temelden başlayıp aydınlanalım.

İlk basamaktan başlayalım, nedir bu “16:9”?

16 ünite genişliğinde ve 9 ünite yüksekliğinde bir ölçüyü tanımlayan 16:9, standartlaşmış bir en-boy oranı. UHD, HDTV, Full HD ve SD dijital televizyonlar; akıllı telefonlar; bilgisayar oyunları ve monitörler için de uluslararası standart görüntü formatı.

Peki neden bilhassa bu oran seçilerek standartlaştırıldı?

Sinema ve sinema sanayisi geliştikçe, farklı farklı boyutlar ortaya çıkıyordu. Tahmin edersiniz ki bu da büyük bir sıkıntıya yol açıyordu. Tüm bu farklı formatlar, tek bir kare televizyon ekranına nasıl sığacaktı?

1984 yılında elektronik üretim üzerine bir çalışma grubuna dahil olan Dr. Powers, 16:9 oranına geçişi önermişti. Hesapladığı bedele göre, farklı en-boy oranlarının tam olarak geometrik ortalamasıydı.

4:3 (standart televizyon) ile 2:35 (ortalama bir sinema oranı) arasındaki geometrik ortalamayı da karşılıyordu. Yani matematiksel olarak bir uzlaşı oranıydı. Lakin önerisi çabucak hayata geçmemişti. 

HD televizyonlar geliştirildikçe 16:9 formatı daha çok benimsenmeye başlandı.

Ayrıca 16:9, geniş ekran televizyonlarda, daha istikrarlı ve doğal bir görüntü sunuyordu. İnsan gözünün, geniş açıları kapsamasına göre tasarlanmıştı.

Takvimler 1993 yılını gösterdiğinde ise Avrupa Birliği, yeni monitörler ve televizyonlar ortaya çıktıkça görüntü formatının da standart olması gerektiğine karar verdi. Eh, dünyanın geri kalanı da çoğu zaman ki benzeri onu takip etti.

Alışılmış sinema salonu havası terk edilmemiş oldu.

16:9 formatı, insanların alıştığı geniş sinema salonu ekranını anımsatarak çok daha sinematik bir hava verdi. Üstelik diğer oranlardaki formatlarla kullanıma da pek uygundu. Örneğin 4:3 oranındaki bir görüntü içinyanlara siyah kısımlar ekleniyordu.

Fark ettiyseniz çoğu Hollywood sineması 16:9 oranında çekilmiyor ve beyaz perdeye yahut televizyona yansıtılırken yanlarına bahsettiğimiz siyah kısımlar ekliyorlar. Platformlar ve televizyonlar “Ekrana Sığdır” ve “Orijinal” farklı izleme seçenekleri sunuyor.

Ekonomik faktörler de bu standardın yeterlice yerleşmesini sağladı.

Televizyon, bilgisayar, telefon ürünlerin üreticileri; makul bir oranı benimsediklerinde gereç kullanımı ve maliyet açısından standartlaşmak işlerine geliyor. Böylelikle üretim süreçlerini optimize ediyorlar ve maliyetleri de düşürebiliyorlar.

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: