İçimize Bir Üşüme Ürpertisi Geldi: Dünya’nın Tamamında Yalnızca Kutup İklimi Yaşansaydı Nolurdu?

Aslında geçmiş zamanları incelersek, Dünya’da sadece bir iklimin yaşandığı periyotlar olduğunu görebiliriz. Bu zaman dilimlerinde yeryüzü gitgide soğudu ve kimi devirlerde buzullarla kaplandı.

Benzerinin gelecekte de yaşanması durumunda gerçekleşebilecek durumlar neler? Biz canlılar için ne benzeri sonuçlar ortaya çıkardı? Gelin, hep birlikte karar verelim. 

Tek bir iklimin yaşanmasında gerçekleşebilecek durumlardan bahsetmeden önce, ortaokul bilgilerimizi tazelememiz gerekiyor.

Güneş ışınları, Dünya’nın her noktasına eşit derecelerde ulaşmıyor. Sebebi ise 23,5 derecelik açıyla eğimli olan Dünyamızın halidir.

Aynı vakitte yörüngesindeki hareketinde Güneş’e doğru olan yönelimlerinin değişmesidir. Böylece, güneş ışınlarının her alana farklı açılarla ulaşmasıyla mevsimler ve bununla beraber iklimler oluşuyor.

İklim içinse, bir alanda uzun müddetler boyunca gözlemlenen hava olaylarının ortalaması diyebiliriz. Dünya’da 10 tane iklim çeşidi görülmektedir. Bunlar:

• Ekvatoral iklim
• Savan iklimi
• Muson iklimi
• Çöl iklimi
• Akdeniz iklimi
• Okyanus iklimi
• Step iklimi
• Sert karasal iklim
• Tundra iklimi
• Kutup iklimidir.

Kutup iklimi nerelerde görülüyor? 

Bahsettiğimiz gibi Dünyamızın biçimi nedeniyle güneş ışınları farklı derecelerde Dünyamıza ulaşıyor. En eğik güneş ışınları ise 60° kuzey ve 60° güney enlemlerinde görülüyor. Böylece 70° kuzey ve güney enlemlerinde kutup iklimi hakim olmaya başlıyor.

Kutup iklimi, yıllık sıcaklık ortalamasının 0°C’nin altında seyrettiği ve yüzeyin sürekli karlarla kaplı olduğu yerlerde görülen bir iklim cinsidir. Kuzey Kutbu çevresi ve Güney Kutbu çevresi (Antarktika) bu iklimin bilinen en önemli noktalarıdır. Kutup deyince bile içimize bir üşüme ürpertisi geldi değil mi?

2,6 milyon yıl önce Dünya: Buzul Çağı

Dünya’da tamamen kutup ikliminin yaşandığı zaman dilimleri yaklaşık 2,6 milyon yıl önce gerçekleşmişti. Literatürde bu zaman dilimlerine Buzul Çağı ya da Buz Çağı adı verilmektedir. Bir ateş çemberi olarak oluşmaya başlayan Dünyamız, ani soğumalar nedeniyle tamamen buzullarla kaplı bir hâl almıştı. 

Bu zaman diliminde 5 tane Buzul Çağı dönemi yaşandı. Bunlar;

• Pleistosen Zamanı (2,58 milyon-11.700 yıl önce)
• Karu Buzul Çağı (360-260 milyon yıl önce)
• Huroniyen Buzul Çağı (2,4-2,1 milyar yıl önce)
• Cryogenian Dönemi (720-635 milyon yıl önce)
• Andean-Sahra Buzul Çağı (460-430 milyon yıl önce

1815 Tambora Yanardağı’nın patlaması: Yazsız Yıl

Elde edilen bulgulara göre, bundan yaklaşık 209 yıl önce, Endonezya’da bulunan Tambora Yanardağı‘nda tarihin en büyük volkan patlaması meydana geldi. Yanardağ patladığı zaman atmosfere çeşitli maddeler saldı. Bunlar; toz, kül ve kükürttü.

Araştırmalara göre bu olay o denli büyüktü ki, atmosfere salınan bu maddeler, güneş ışınlarının Dünyaya ulaşmasını engellemeye başladı. Yeryüzü gitgide soğudu ve bu durumla birlikte iklimler etkilendi. Uzun süren don, kar ve buz fırtınaları hayatı felç etti. Yeryüzünün epey soğuduğu bu zaman dilimine “Yazsız Yıl” ismi verildi.

Peki yalnızca kutup iklimi yaşasaydık hangi zorluklarla karşılaşabilirdik?

Elbette ki Dünya’da sadece bir iklimin varolması, yaşayan bütün canlılar için sonuçlar doğuracaktır. Araştırmalara göre ise, sadece kutup ikliminin hakim olduğu bir Dünya, Buzul Çağı’na benzeriydi. Pekala neler yaşanırdı?

Öncelikle kutup ikliminde sıcaklık ortalaması 0°C’nin altında olduğu için belirli bir toprak ve bitki çeşidi bu iklimde yok. Velhasıl toprak olmazsa bitki yok, bitki olmazsa canlıların beslenme imkanı yok. Buna bağlı olarak, en temel gereksinimimiz olan beslenmeyi karşılayamazsak yaşama ihtimalimiz gitgide düşerdi. 

Besin zinciri devam edemezdi. Soğuğa karşın hayatta kalabilen yırtıcı hayvanlar, enerji muhtaçlıklarını karşılayabilmek için etrafına ciddi tehditler oluştururdu. 

Aynı vakitte Dünya’da bütün sular donmuş bir hâlde olacağı için su gereksinimimizi da karşılayamazdık. Böylelikle hayati risklerimiz en süratli şekilde artmaya devam ederdi.

Sıklaşan kar fırtınaları nedeniyle karlar birikmeye başlardı. Bu nedenle büyük ekosistem değişiklikleri yaşanır ve bu fırtınalardan ötürü hayatlarımızı devam ettirmek zor olurdu.

Tüm bu durumlara ek olarak; dünya nüfusu, güneş ışınlarını daha dik açıyla alabilen ekvatoral bölgelerde ağırlaşırdı. Ağır nüfus beraberinde güvenlik ve kaynak yetersizliğini meydana getirirdi.

Gerçekleşmesi ne kadar mümkün ?

Bahsettiğimiz aynıi sadece kutup ikliminin Dünya’da etkili olduğu iki dönem var. fakat günümüzde iklimleri etkileyen tek şeyin biz insanların davranışları olduğunu görüyoruz.

Dünya’yı soğutmamız mümkün değil görünüyor. Bizler yalnızca sera gazlarındaki artışlara sebep olarak buzulların erimesi ve Dünya’nın çölleşmesinde ki suratına sürat katıyoruz. Şunu söylememiz gerekir ki Dünyamız çölleşmeye devam etse de ya da buzullaşmaya başlasa da biz canlılar her iki durumda da tehlikedeyiz.

Peki yalnızca kutup iklimini yaşadığımız bir distopya gerçekleşiyor olsaydı, sizce olumlu ya da olumsuz neler yaşanırdı? Yorumlarda buluşalım.

İklimimiz hakkında ilginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: