Denizgergedanlarını Akvaryumlarda Hiç Görmemenizin Karanlık Sebebi

Tıpkı tek boynuzlu atların boynuzlarıi bir burun çıkıntısına sahip olmaları ile de bilinen denizgergedanları, çoğu deniz canlısına göre hayli hassas ve yakalanması en zor olanlardan biridir.

Peki denizgergedanlarını akvaryumlarda göremememize sebep olan ve vakitte onları bu derece özel ve gizemli kılan nedir?

Bir denizgergedanının akvaryuma alınmasına yönelik ilk teşebbüs, 1969’da gerçekleştirildi.

Coney Adası’ndaki New York Akvaryumu, Umiak ismi verilen genç bir denizgergedanını esaret altına almayı başarmıştı. Ona bu isim ise Yüksek Arktik’teki cinsleri avlamak için yaygın olarak kullanılan Eskimo kanolarından ilham alınarak verildi.

Bir buzağı olan Umiak, annesi öldürüldükten sonra Eskimolar tarafından yakalandı ve beyaz dişi bir balinanın yanındaki tanka yerleştirildi. 

Bu canlı, tıpkı tek boynuzlu atlardaki aynıi bir boynuz yapısına sahipti. Beden uzunluğu ise boynuzu hariç 3,95 ila 5,5 metre ortasındaydı. İşçi, Umiak’ı her gün doğranmış istiridye ile karıştırılmış sütle besledi ve görünen o ki bu canlı, hâlinden mutluydu.

ama Umiak, sıhhatini korumak için gösterilen tüm uğraşlara karşın akvaryumdaki birinci yılını doldurur doldurmaz zatürreye yenik düştü.

Denizgergedanlarını esaret altına almaya yönelik ikinci teşebbüs ise bundan 1 yıl sonra, Kanada’daki Vancouver Akvaryumu tarafından gerçekleştirildi.

Akvaryumun yöneticisi Murray Newman, yakalanması zor cinslere halkın ilgisini çekmek ve bunların korunmasına yardım etmek amacıyla harekete geçerek denizgergedanı avına çıkan bir gruba liderlik etti.

Baffin Adası civarında gerçekleştirilen bu 2 haftalık av, başarısızlıkla sonuçlandı. Pes etmeyen Newman, bu sefer 3 haftayı bulan bir av için bölgeye tekrar gitti ancak tekrar eli boş döndü.

Nihayetinde Newman, Kanada’nın Grise Fiord kentindeki Inuit avcı gençlerinden, erkek ve genç bir denizgergedanı satın almayı başardı. Bu canlıya kimi Inuitçe lehçelerindeki denizgergedanlarının ismi olan “qilalugaq” sözünden hareketle, Keela Luguk ismi verildi.

Keela Luguk, arzu edildiği Vancouver Akvaryumu’na getirildi.

Vancouver Akvaryumu

Ardından tesis, bu canlının yanına, yakaladığı iki farklı dişi denizgergedanını ve üç buzağıyı da ekledi. Bu muvaffakiyet ilk etapta medya ve halk tarafından epeyce fazla övülse de ne yazık ki işler, süratle berbata gitti. 

Üç buzağı, akvaryuma hapsedildikten yaklaşık 1 ay sonra, iki dişi denizgergedanı da onlardan 2 ay sonra vefat etti. Hâl bu türlü olunca halkın tepkisi artmaya başladı ve belediye başkanı, Keela Luguk’u tabiata döndürme çağrıları yaptı. Fakat Newman, buna karşı çıktı.

Maalesef korkulan oldu ve kısa bir süre içinde Keela Luguk isimli denizgergedanı öldü.

Aslında bu canlılar, olağanüstü derecede hassas. Yaklaşık 10 milyon hudut ucuna sahip olan dişleri; basınç, sıcaklık ve parçacık gradyanları ile en küçük değişiklikleri bile algılayan bir duyu organı görevi görür.

Ayrıca denizgergedanları üzerine yapılan çalışmalar, bu canlıların insanların oluşturduğu gürültülere karşı son derece hassas olduğunu gösterdi. Hatta etraflarından geçen tek bir geminin bile rotasını bozma noktasında çok önemli bir rol oynarlar.

Sonuç olarak bu iki başarısız denemeden sonra dünyanın, bir akvaryuma denizgergedanı hapsetmesi pek mümkün gözükmüyor. Tekrar son yıllarda BlackFish gibi belgeseller sayesinde kamuoyu da denizgergedanı ve bunun benzeri canlıların, doğal ömür alanlarından çıkarılmaması konusunda epeyce bilinçlenmiş gözüküyor.

İlginizi çekebilecek diğer içeriklerimiz: