Bir ayın sonunda ağır bakımda biten enteresan fare hadisesi

Yakın tarihli bir vaka raporunda Kanadalı bir adamın, tuvaletinde bir fare bulmasından ve sonrasında yaşananlardan bahsediyor. Adamın hekimleri, kemirgen tarafından ısırılması sonucu alışılmadık ve önemli bir enfeksiyona yakalandığını ve bunun sonunda onu ağır bakım ünitesine gönderdiğini anlattı. Neyse ki başarılı bir şekilde tedavi edildi.

Vaka, Ocak ayında Kanada Tabipler Birliği Dergisi’nde (Canadian Medical Association Journal) detaylı olarak açıklandı. Rapora göre 76 yaşındaki Montrealli adam, üç gün devam eden ateş, baş ağrısı ve karın ağrısı şikayetiyle yerel acil servise başvurdu. Neredeyse üç hafta önce klozetinde bir fareyle müsabaka talihsizliğini yaşamış ve hayvanı çıkarmaya çalıştığında hayvan iki parmağını ısırmıştı. Adamacil servise başvurdu, orada yarası tedavi edildi ve kendisine tetanos aşısı yapıldı. İkinci acil servis ziyaretinde yaranın kendisi iyi bir şekilde güzelleşirken, testler sepsis (çoğunlukla enfeksiyonun neden olduğu sistemik, hayatı tehdit eden bir cins iltihaplanma) geliştirdiğini ortaya çıkardı ve hastanenin ağır bakım ünitesine kaldırıldı.

Isırık ve semptomları göz önüne alındığında, hekimler onun ya kemirgenlerin ağızlarında yaygın olarak bulunan çeşitli bakterilerin neden olduğu bulaşıcı bir hastalık olan fare ısırığı ateşinden yahut Leptospira bakterisinin neden olduğu leptospirozdan muzdarip olduğundan şüpheleniyorlardı. Her iki hastalık da benzer ilaçlarla tedavi edilebildiği için tabipler, daha ileri testler beklerken adama süratli bir şekilde damardan antibiyotik tedavisi uyguladılar. Daha sonra leptospirosis hastası olduğu doğrulandı.

Leptospira bakterisinin bulaştığı herkes hastalanmıyor ve başlangıçta neden olabileceği ateş, titreme ve kas ağrılarıi spesifik olmayan semptomlar tanıyı zorlaştırıyor. Bazen insanlar hastalığın bu ilk krizinden kurtulabilir, lakin daha sonra enfeksiyonun karaciğere, böbreklere ve beyne önemli şekilde zarar verdiği ikinci bir aşama yaşayabilirler. Şiddetli leptospirozun mevt oranı %15’e kadar çıkabilir.

Bu hadiseyi farklı kılan neydi?

Bu olayın diğer çoğu örneğinden daha garip olmasının nedeni ise, leptospirosisin çoklukla fare ısırıklarından kaynaklanmaması. Bakteriler doğal olarak kemirgenin tükürüğünde değil idrarında dökülüyor. Yani insanlar ekseriyetle idrarla direkt temas ederek yahut enfekte idrarın bulaştığı yiyecek ve suya maruz kaldıklarında virüsü kaparlar (sele neden olan fırtınaların hastalığın salgınlarını tetiklemesinin bir sebebi de budur). Tabiplerin söyleyebildiği kadarıyla adamın enfeksiyonu, tüylü saldırganın onu ısırmadan önce kendi ağzını süreksiz olarak bakterilerle ıslatılmış idrarla kirletmesinden kaynaklanmış olabilir.

Adam, önemli hastalığına karşın antibiyotiklere ve diğer tedavilere iyi karşılık verdi. Üç gün sonra ağır bakım ünitesinden taburcu edildi ve kalan oral antibiyotik tedavisini sıkıntısız bir şekilde tamamladı.

Leptospirosise neden olan bakteriler dünyanın her yerinde bulunsa da, tropikal bölgelerde daha sık karşılaşılır. Lakin, evcil hayvanlarımız da dahil olmak üzere birçok hayvan çeşidi leptospirozu insanlara bulaştırabilir ve potansiyel olarak insanlara yayabilir. Kısmen iklim değişikliğinin şiddetli seli aşırı hava olayları riskini artırması nedeniyle hastalığın zaman içinde daha yaygın hale gelmesi bekleniyor.

Vaka raporu yazarları, insanlara fare ısırmasından sonra profilaktik antibiyotik verilip verilmeyeceğine dair net bir fikir birliğinin bulunmadığını belirtiyor. Fakat antibiyotiklerin yüksek maruz kalma riski altındaki şahıslarda leptospirosis’i önleyebileceğine dair kimi çalışmalardan elde edilen deliller ve ısırıkların fare ısırığı ateşi gibi diğer bakteriyel enfeksiyonları yayabileceği gerçeği göz önüne alındığında, bu yaklaşımı test etmek için klinik deneylerin yapılması gerektiğini savunuyorlar.