Hayatınızda hiç yanlış bir yola sapmış olmanıza karşın yalnızca geri dönemeyecek kadar yol aldığınız için sürdüğünüz oldu mu? İşte “batık maliyet yanılgısı” yahut “Concorde yanılgısı” tam olarak bunu ifade ediyor.

Bu ruhsal tuzak, ismini süpersonik Concorde uçağından alıyor. Bu uçağın geliştirilmesi, proje sırasında ortaya çıkan aşırı maliyetlere ve meselelere karşın, harcanan paranın büyüklüğü nedeniyle iptal edilmedi.
Sonuç? Concorde, uzun vadede büyük bir ticari başarısızlık oldu. Pekala, neden insanlar ya da kurumlar bu yanılgıya düşüyor? Ve nasıl önlenebilir?
Concorde yanılgısının temelinde ne yatıyor?

Concorde yanılgısı, bir projenin ya da bağın başarısız olduğunu fark etmemize karşın, evvelce yapılmış büyük yatırımlar nedeniyle bu yoldan geri dönmek istemememizle ilgili.
Mesela bir sinema imalcisi, projeye milyonlarca dolar harcamış olsa da sinemanın gişede başarısız olacağını bilmesine karşın sineması tamamlamaktan vazgeçmez. Zira zati çok fazla zaman ve para harcanmıştır.
Bu yanılgının tesirlerini günlük hayatta da görmek mümkün.

Kötü giden bir alakayı ele alalım. Pek çok insan, münasebete yıllarını harcamış ve duygusal olarak çok fazla yatırım yapmıştır. Ayrılmanın zor olduğunu bilirler, ama “Bu kadar zaman harcadım, şu anda ayrılsam yazık olur.” diye düşünürler. Meğer bu, yalnızca daha fazla mutsuzluk yaratıyor.
Bir diğer örnek iş hayatından olabilir. Bir şirket, bir projeye büyük bir bütçe ayırmıştır. Proje başarısızlıkla sonuçlanacağını gösterse de harcanan para ve emeği düşünerek projeyi iptal etmezler. Daha fazla zarar ve zaman kaybı değil mi?
Concorde yanılgısından nasıl kaçınılır?

Duygusal bağlanma, başarısızlık korkusu, diğerlerini haklı çıkarma kanısı ve bulanık yargılara düşmek bizi bu yanılgının içerisine çekse de kaçmanın birtakım formülleri var.
Concorde yanılgısından kaçınmanın en iyi yolu; harcanan paraya, vakte ya da emeğe odaklanmaktansa, gelecekteki olasılıkları kıymetlendirmek. Şu anki durumun ne olduğunu ve ileriye dönük en mantıklı adımın ne olacağını düşünmek gerekiyor.
Eğer bir projenin başarısızlıkla sonuçlanacağını gösteren güçlü işaretler varsa devam etmek yerine durup durumu tekrar değerlendirmek en doğru seçenek olacaktır.
Sonuç: Doğru kararlar almanın önemi!

Concorde yanılgısı, pek çok insanın ve kuruluşun düştüğü bir tuzak. Bu yanılgıyı anlayarak daha rasyonel kararlar alabilirsiniz.
Concorde yanılgısının öğrettiği en çok önemli ders, ileriye bakmak ve gerektiğinde geri adım atmanın bir zayıflık değil, bilgelik olduğu.