Eski kitaplara hayranlık duyuyor, sahaflarda gezmeye bayılıyorsanız dikkat etmeniz gereken bir şey var: Birtakım kitaplar sizi zehirliyor olabilir!

Bez ciltli, antika kitapların canlı renkleri, kokusu mükemmel bir şölen sunuyor olsa da aslında bu kitapların arkasında zehirli bir geçmiş yatıyor olabilir.
Üstelik psikolojik olarak sanıyorsanız, yanılıyorsunuz. Bizzat kimyasal olarak.
Bir vakitler, kitaplar için canlı ve parlak renkler elde etmek ismine doğal içerikli boyalar yerine sentetik, zehirli boyalar kullanılıyordu.

Arsenik, büyüleyici yeşil ve mor tonlar sağlarken; anilin, derin siyah ve mor renkler için tercih ediliyordu. Diğer ağır metaller ise boyaların dayanıklılığını artırmak için kullanılıyordu. Kulağa suçsuz gelse de aslında bunlar, epeyce zehirleyici maddeler. Üstelik bu boyaların üretildiği fabrikalarda çalışan emekçiler, sağlık meselelerinden ötürü hayatlarını bile kaybetti.
Özellikle Viktorya döneminde üretilen bu kitapların artık modası geçse de günümüzde, dünyanın her yerinde “vintage” modası altında epey revaçta olabiliyorlar. Hele bir de eski kitap aşıklarındansanız, büyük risk altında olabilirsiniz! Pekala bu kitapların “zehirli” oldukları da nereden çıktı?
2019’da Winterthur Müzesi, arsenik boya içeren bir kitapla karşılaşınca kitapların tespit edilmesi için Poison Book Project (Zehirli Kitap Projesi) isminde bir proje başlatmıştı.
Çalışmanın sonucunda X ışını floresanı ve diğer gelişmiş teknikler kullanılarak kimi kitaplarda, kurşun ve krom oranlarının inançlı limitlerin üzerinde olduğu belli oldu.

Özellikle hepimizin sevdiği Vincent Van Gogh’un Ayçiçekleri serisindeki sarı rengi için kullandığı kurşun (II) kromatın, kitaplarda da yüksek oranlarda bulunduğu ortaya çıkmıştı. Bu da aslında derhal çabucak birçok yapıtta zehirli boyaların tesirinde kalabileceğimizi gösteriyor.
Eğer bir sahaf seyahatinde antika kitaplarla karşılaşırsanız, kitapların sayfalarına fazla temas etmekten kaçınarak olası tesirlerden kendinizi koruyabilirsiniz.
Özellikle işi kitaplarla olanlar, kütüphanelerde çalışanlar, bu toksik boyalarla müsabaka riskini daha fazla taşıyor. Bir sayfayı çevirmek için parmağınızı yalamamanızın, bu tesirlerden kaçınmanız için esas usullerden birisi olduğunu unutmayın!