Yapay zekâ, günümüzde neredeyse her alanda dönüşümlere öncülük ediyor. Fakat bu dönüşümlerin en dikkat cazibeli olanlarından birisi bilim dünyasındaki rolü.

Her geçen gün kendini geliştirerek bizleri de şaşkınlığa uğratan yapay zekâ hakkında soru işaretleri bitmiyor.
Bunlardan birisi de Nobel mükafatı kazanıp kazanamayacağı. Bu türlü bir şey mümkün olabilir mi?
Bazı bilim insanları, yapay zekânın 2050’ye kadar Nobel Mükafatı kazanacak bir bilim insanı yaratma gayesinde olduğunu savunuyor.

Ross King ve ekibi, 2009’da “Robot bilim insanı Adem”i tanıtarak bu alandaki çalışmalara öncülük etti. Adem, bağımsız olarak bilimsel araştırmalar yapabilen bir yapay zekâ örneği olarak mayanın iç yapısında daha önce bilinmeyen genlerin fonksiyonunu keşfetti. Bunun yanında Havva isminde bir diğer robot bilim insanı daha tasarlandı. Bu robot da sıtma tropikal hastalıklar için potansiyel ilaçlar üzerinde çalıştı.
Tüm bunlar ne demek? Robotların da artık “insan işi” olarak görülen şeyleri çarçabuk yapabiliyor olmaları demek.
Google’ın DeepMind tarafından geliştirilen AlphaFold da proteinlerin üç boyutlu yapısını belirleme konusundaki hesaplamalar gerçekleştirdi.
AlphaFold’un, insanların başaramayacağı hesaplamaları gerçekleştirebildiği belirtilirken yapay zekânın büyük data yığınlarını tahlil etme konusundaki yetenekleri de vurgulanıyor. Lakin bilim beşerlerine göre yapay zekânın Nobel kazanması için öncelikle “büyük resmi” anlaması gerekiyor. Nobel Mükafatı, yalnızca doğru sonuçlar elde etmekle değil, benzer vakitte bu sonuçların bilimsel ve toplumsal bağlamda ne manaya geldiğiyle de ilgili.
Şu anki yapay zekâ sistemleri, datayı tahlil etme ve sonuçlar çıkarma konusunda epey başarılı olsa bile bu süreçteki yorumlama ve anlayış eksikliği, Nobel gibi itibarlı bir ödül için kâfi olmaktan uzak.
Bilim insanlarının yapay zekâ ile iş birliği içinde yürüttüğü çalışmalar, insan yaratıcılığı ve sezgisi ile birleşmediği sürece yapay zekânın tek başına bir Nobel kazanma potansiyeli sınırlı görünüyor.