Belgesellerde gördüğümüz bizonlar, genelde çok yavaş yürümeleriyle tanınıyor. İri cüsseleriyle epey ürkütücü duran bu hayvanları koşarken gördüyseniz, yürümelerini biraz garipseyebilirsiniz.

Çünkü epey yavaş yürümelerinin bilakis hızlı koşmaları, iri yapılarından beklenmeyecek fizyolojik bir davranış.
Peki bu yavaş yürüyüşleri, onların kasıtlı yaptıkları bir şey mi, yoksa tamamen fizyolojik mi?
Bizonlar, yavaş yürürken nasıl bu kadar süratli koşabiliyorlar?

Boynuzlugillerden sığır familyasına ait olan bizonlar, yaklaşık 1 tona yakın bir tartıya sahipken yabanî hayatta hayatlarını sürdürüyorlar. Amerika ve Avrupa’da hayatlarını sürdüren bizonlar, soylarının tükenme tehlikesiyle de karşı karşıyalar. Ülkemizde ise kuşağı çoktan tükendi.
Gerektiğinde saate 55-65 km sürate ulaşabilen bizonlar, bu suratlarını kısa periyodik olarak koruyabiliyorlar. Pekala, bunu nasıl yapıyorlar?
Bizonların çok güçlü arka bacakları var.
Bacakları, kısa süre içinde büyük bir kuvvet üreterek hayvanı süratle ileriye doğru itiyor. Koşarken bilhassa arka bacakları, bir yay gerilerek enerjiyi topluyor ve ani bir ivme kazanmasını sağlıyor.
Ayrıca tabiatta hayatta kalmak için birçok hayvan ya savunma düzeneği geliştiriyor yahut süratli kaçma yeteneği kazanıyor. Bizonlar, yırtıcı hayvanlara karşı süratle kaçma yeteneği geliştirdiği için koşma yetenekleri hayli güçlü.
Koştuklarında beden istikrarı ve başlarının kıymeti de büyük.

Bizonların, bedenlerine oranla büyük başları vardır ve bu baş, koşarken yük merkezini öne doğru kaydırarak istikrarlarını sağlamalarına yardımcı oluyor. Büyük gövdeleri sayesinde koşarken çok fazla enerji üretiyorlar, lakin bu enerjiyi uzun süre koruyamıyorlar.
Gelelim yavaş yürümelerine… Bizonlar, günlük ömürlerinde çoklukla çok yavaş hareket ediyorlar. Bunun en çok önemli nedeni, enerji tasarrufu. Bizonlar, sanılanın tersine otçuldur ve geniş alanlarda besin aramak zorundadır. Bundan Ötürü daima süratli hareket ederlerse, çok fazla enerji harcamış olurlar.
Vücutları da hayli ağır.
Yetişkin bir bizon 900-1000 kg ağırlığında olabiliyor. Bu kadar ağır bir hayvanın uzun süre süratli hareket etmesi, hâliyle kaslarını ve eklemlerini aşırı yoruyor. Yavaş yürümek ise eklem sıhhatini koruyarak uzun vadede hayatta kalmalarını sağlamış oluyor.
Sürü davranışını da es geçmemek gerekiyor. Bizonlar, sürüler hâlinde yaşadıkları için ahenk içinde hareket etmeleri gerek. Bu da yavaş yavaş yürüyerek şekilleniyor.
Koşarken ve yürürken farklı sistemler kullanıyorlar.
Bizonların süratli koşabilmesi ve yavaş yürüyebilmesi, farklı kas gruplarının devreye girmesiyle yakından bağlı. Koştuklarında süratli kas lifleri devreye giriyor. Bunlar, kısa periyodik büyük enerji patlamaları sağlıyor ama bir o kadar da süratli yoruluyorlar.
Yürürken de yavaş kas liflerini kullanıyorlar. Bu lifler, az enerji tüketiyor ve uzun süre dayanabiliyorlar. Bundan Ötürü kaçma gereği hissettiklerinde süratli kas liflerini devreye sokuyorlar.
Sonuç olarak bizonların yavaş yürüyüp süratli koşmaları, tabiatta hayatta kalmaları için bir adaptasyon örneğidir. Hem avcılardan kaçıp yırtıcı tabiata ayak uyduruyorlar, hem de yavaş hareket ederek güçlerini sarfetmemiş oluyorlar.