ABD’nin hava trafik denetim sistemleri alarm veriyor

ABD’de arka geriye meydana gelen uçak kazaları, çok sayıda can kaybına yol açarak ülkedeki hava nakliyeciliğine dair telaşları tepeye taşıdı. Lakin bu telaşları gidermek ve sıkıntıları çözmek, göründüğü kadar kolay değil.

ABD’deki hava trafik denetim sistemlerinin üçte birinden fazlası, Federal Havacılık Yönetimi (FAA) tarafından “sürdürülemez” olarak bedellendiriliyor. FAA’nın bu sistemleri modernize etmek için on yıllardır yürüttüğü projeler ise beklenildiği ilerlemiyor.

ABD Hükümet Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO), Temsilciler Meclisi Ulaştırma ve Altyapı Komitesi’nin Havacılık Alt Komitesi’ne verdiği ifadede, 138 hava trafik denetim operasyonunun incelendiğini ve 51’inin (%37) “sürdürülemez“, 54’ünün (%39) ise “potansiyel olarak sürdürülemez” durumda olduğunu raporladı.

FAA’nın bu operasyonlardan kimilerinin altmış yıl önce devreye girdiği, kırkının ise otuz yıldır faaliyette olduğu belirtildi. Ayrıyeten, bu sistemlerin yedek modüllerinin giderek daha az bulunur hale gelmesi ve bakım için eğitimli işçi bulmanın zorluğu, sorunun derinleşmesine neden oluyor.

Modernizasyon çabaları

FAA, bu sorunları çözmek için Yeni Jenerasyon Hava Nakliyeciliği Sistemi (NextGen) ismi verilen bir plan üzerinde çalışıyor. Fakat 2007’de başlatılan ve 2030 yılında tamamlanması planlanan proje, önemli gecikmelerle karşı karşıya kaldı.

2018’de ABD’de yaşanan hükümet kapanması ve akabinde COVID-19 salgını, projedeki ilerlemeyi yavaşlattı. Ayrıca, ABD başkanı Trump’ın hem eski, hem de yeni devirlerinde uygulanan kemer sıkma siyasetleri, havacılık altyapısını modernize etmeye yönelik kimi projelerin iptal edilmesine yol açıyor.

Özellikle havalimanları arasında transit uçuşları yöneten yirmi FAA merkezini bağlamayı hedefleyen bir proje, dört yıl gecikmeyle karşılaştı. Bu durum, modernizasyon sürecinin daha da yavaşlamasına neden oldu.

Eski teknolojilerle seyahat yapmanın riski

Tüm bu gelişmeler ışığında, ABD’de şimdi uçak seyahati yapan birinin, altmış yıllık hava trafik denetim sistemlerine bel bağlamak zorunda olduğu gerçeği dikkat çekiyor. Teknolojik olarak yenilenmeyen bu sistemlerin, güvenlik açısından ne kadar tesirli olduğu kaygı yaratıyor.

ABD’nin hava nakliyeciliğinde karşı karşıya olduğu bu meseleler, tahlil sürecinin uzun ve karmaşık bir seyahat olacağını gösteriyor. Yolcuların güvenliği için modernizasyonun süratle ilerletilmesi büyük kıymet taşıyor.