Beşerden hayvana tüm omurgalılarda esneme, gözlemlenen üniversal bir davranış. Hayatımızın ayrılmaz kesimi esnemenin bilhassa hayvanlar arasında neden farklı müddetlerde olduğu konusunda bir fikriniz var mı?

Bilim insanları, bu sorunun yanıtını bulmak için hem görüntülerden hem de birebir hayvanların esneme süresini araştırdı ve epey şaşırtan bir bulguya ulaştı.
Esneme müddeti ve beynin büyüklüğüyle alakalı doğrudan bir bağ bulunuyor. Bakalım nasıl bir bağlantı varmış!
Esneme ve beyin alakasına bilim ne diyor?

Esneme, uzun yıllar boyunca yalnızca oksijen eksikliğine bağlı bir refleks olarak görüldü lakin son yıllarda yapılan araştırmalar, esnemenin çok daha karmaşık bir süreç olduğunu ortaya koyuyor.
Yapılan bir çalışma, esneme müddeti ile beyin büyüklüğü arasında manalı bir alaka olduğunu gösterdi. Araştırmacılar, 55 göğüslü ve 46 kuş olmak üzere 101 cinsten 1291 esnemeyi tahlil ederek daha büyük beyne sahip hayvanların daha uzun süre esnediğini tespit etti.
Örneğin, insanlar ortalama 6-7 saniye esnerken, fareler yalnızca 1 saniye esniyor. Bu durum, beyin büyüklüğü ve nöron sayısı arttıkça esneme mühletinin de arttığını gösteriyor. Farklı hayvan cinsleri için de bu durum geçerli. Filler aynıi büyük beyinli hayvanların esneme müddetleri, küçük kemirgenlere kıyasla epey uzun.
Peki, büyük beyin neden daha uzun esneme müddetine yol açıyor?

Bilim insanları, bunun beyin soğutma mekanizmasıyla ilgili olduğunu düşünüyor. Esneme, beyne daha fazla kan ve oksijen gitmesini sağlayarak beynin sıcaklığını düzenlemeye yardımcı oluyor.
Daha büyük bir beyin, daha fazla enerji tüketiyor ve bu da daha fazla ısı üretimi manasına geliyor. Bu nedenle, büyük beyinli hayvanların beyinlerini soğutmak için daha uzun süre esnemesi gerekiyor.

Bu teori, bilhassa primatlar ve insanlar gibi büyük beyinli canlılarda gözlemlenen uzun esneme sürelerini açıklamada epey dengeli görünüyor.
Ancak bu alanda hâlâ cevaplanmamış birçok soru var. Örneğin, neden birtakım hayvan tiplerinde bu alaka daha bariz değil yahut esnemenin evrimsel kökeni tam olarak ne? Bu sorular, bilim dünyasının gelecekte cevaplamayı hedeflediği gizemlerden yalnızca birkaçı.
Bu içeriklerimiz de ilginizi çekebilir: