Lityum pillere paslı rakip: Google’dan milyar dolarlık imza

Yapay zeka dünyasındaki işlem gücü yarışı, teknoloji devlerini daha önce hayal bile edilmeyen enerji kaynaklarına yönlendiriyor. Veri merkezlerinin bitmek bilmeyen enerji ihtiyacını karşılamak için nükleer projelere milyarlarca dolar döken devler kervanına Google da katıldı.

Ancak Google’ın bu seferki hamlesi, alışılmışın dışına çıkarak enerjiyi depolamak için bildiğimiz “paslanma” sürecinden faydalanan sıra dışı bir teknolojiye odaklanıyor. Şirket, Form Energy adlı girişime tam 1 milyar dolarlık devasa bir yatırım yaparak, 100 saat boyunca kesintisiz güç sağlayabilen “demir-hava” batarya sistemlerini devreye alıyor.

Bu teknoloji, klasik lityum bataryaların aksine adeta nefes alarak elektrik üretiyor. Sistemin çalışma prensibi, doğanın en basit süreçlerinden biri olan paslanmaya dayanıyor. Batarya enerji verirken dışarıdan oksijen çekiyor ve içindeki demiri paslandırıyor; şarj edilirken ise gelen elektrik akımı bu pası tekrar temiz demire dönüştürerek oksijeni dışarı salıyor. “Tersine çevrilebilir paslanma” olarak adlandırılan bu döngü, lityum bataryaların sunduğu 4 saatlik depolama kapasitesini aşarak enerjiyi günlerce saklayabilen bir yapıya dönüşüyor.

Lityumun tahtını sallayan demir gücü

Google, bu dev yatırımla sadece bir teknoloji deneyi yapmıyor; rüzgar ve güneş enerjisi projelerinden elde ettiği 1600 megavatlık gücü bu devasa pillerde depolamayı da hedefliyor. Xcel Energy iş birliğiyle yürütülen proje, gigavat-saat kapasitesi baz alındığında dünyanın bugüne kadar duyurulmuş en büyük batarya sistemi. Lityumun yüksek maliyeti, sınırlı tedarik zinciri ve yanma riskleri göz önüne alındığında demir, su ve hava gibi bol bulunan malzemelerden üretilen bu piller sektörde muazzam bir etki yaratabilir.

Şu an için her bir megavatlık enerji kümesi yaklaşık yarım dönümlük bir arazi kaplıyor ve nakliye konteyneri büyüklüğündeki ünitelerden oluşuyor. Boyutları nedeniyle akıllı telefonlara girmesi pek mümkün görünmese de, bu “paslı” devler şehirlerin ve veri merkezlerinin enerji krizine en çevreci ve sürdürülebilir çözümlerden biri olabilir.