Yerçekimsiz ortamın insan vücuduna zarar verdiği bilinen bir gerçek; ancak mini kalp dokuları için bu kural tam tersine işliyor. Uzayda, dünyadaki biyoreaktörlerin baskısından uzak bir şekilde üretilen kalp hücreleri, tıp dünyasının organ nakli konusundaki en büyük çıkmazına çözüm olabilir.

Uzun süreli uzay yolculukları astronotların sağlığını tehdit eden pek çok zorluğu beraberinde getirse de, aynı zamanda tıbbın geleceğini değiştirecek fırsatlara kapı aralıyor. Bilim dünyası yıllardır yerçekimsiz ortamın insan kalbi üzerindeki yıkıcı etkilerini inceliyor.
Fakat Cedars-Sinai Hastanesi’nden araştırmacıların yürüttüğü son çalışmalar, bu durumun madalyonun sadece bir yüzü olduğunu kanıtladı. Kök hücreler kullanılarak üretilen ve “mini kalp” olarak adlandırılan yapılar, uzay ortamında dünyadaki laboratuvarlara göre çok daha yüksek bir verimle gelişme gösterdi.
Dünya üzerindeki laboratuvar koşullarında kalp dokusu üretmek, yerçekimine karşı verilen amansız bir mücadeleyi gerektirir. Araştırmacılar hücreleri havada tutabilmek için sürekli dönen biyoreaktörler kullansa da, bu cihazların yarattığı mekanik sarsıntı hassas dokulara zarar verebilir. Uluslararası Uzay İstasyonu’nda ise durum oldukça farklı. Herhangi bir dış baskı veya fiziksel zorlama olmadan gelişen kalp organoidleri, doğal bir serbestlik içinde büyüyor. Arun Sharma liderliğindeki ekip, yörüngede üretilen doku miktarındaki artışın şaşırtıcı düzeyde olduğunu ve bu yöntemin seri üretimde yeni bir standart belirleyebileceğini belirtiyor.
Kalp hastalıkları için yörüngeden gelen çözüm
Uzayda yetişen bu dayanıklı dokuların, gelecekte nakil bekleyen milyonlarca hasta için kritik bir kaynak haline gelmesi söz konusu olabilir. Kendi kendini onarma yeteneği olmayan kalp kası, dışarıdan gelecek sağlıklı yama dokularına ihtiyaç duyar. Uzayda, yerçekimi baskısı olmadan şekillenen dokular dünyaya getirildiklerinde çok daha kalın ve sağlam bir yapı sergiliyor.
Ağustos ayında gerçekleşecek yeni SpaceX göreviyle daha kapsamlı testlere hazırlanılırken, bu teknolojinin öncelikle yeni geliştirilen ilaçların denenmesinde kullanılması planlanıyor.