Elektronik Ürünlerde Cayma Hakkı Sona Ermedi: Danıştay Düzenlemeyi İptal Etti

İnternetten satın alınan cep telefonu, bilgisayar, tablet ve akıllı saat gibi teknolojik ürünlerde cayma hakkını sınırlandıran tartışmalı düzenleme, Danıştay kararıyla resmen iptal edildi. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan ve yürürlük tarihi her yıl ertelenen yönetmelik maddeleri, Tüketiciler Birliği’nin açtığı dava sonucunda yürürlüğe girmeden tamamen ortadan kalktı. Kararla birlikte tüketiciler, online alışverişlerde yasal süre içinde ürünleri iade etme hakkını korumaya devam ediyor.

Yönetmelikle Kanun Değiştirilemez İlkesi Kazandı

Ticaret Bakanlığı 2022 yılında yayımladığı Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği değişikliğiyle teknoloji ve otomotiv kategorisindeki bazı kritik ürün gruplarında koşulsuz iade hakkını kaldırmayı hedeflemişti. Ancak 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamında güvence altına alınan bu temel hakkın bir alt düzenleme olan yönetmelikle yok sayılamayacağı gerekçesiyle konu yargıya taşındı.

Danıştay, tüketici lehine karar vererek kanunla tanınan hakların yönetmelik yoluyla kısıtlanamayacağına hükmetti. Böylece yıllardır yürürlüğü ertelenen ve tüketicilerde belirsizlik yaratan madde tamamen hükümsüz kaldı. Ancak bu kararın yalnızca mesafeli sözleşmeleri, yani internet üzerinden yapılan alışverişleri kapsadığını; fiziksel mağazalardan görerek ve deneyerek alınan ürünlerde keyfi cayma hakkının bulunmadığını hatırlatmak gerekiyor.

Cayma Hakkının Korunduğu Ürün Grupları

Danıştay’ın iptal kararı sonrasında tüketicilerin yasal çerçevede iade hakkını kullanabileceği kategoriler şunlar:

• Cep telefonları
• Tablet bilgisayarlar
• Dizüstü ve masaüstü bilgisayarlar
• Akıllı saatler
• Motosikletler

İade Kargo Ücreti Tüketiciye Yansıtılamayacak

Söz konusu yönetmelikte tepki çeken bir diğer önemli detay ise iade kargo masraflarının tüketiciye yüklenmesiydi. Tüketici derneklerinin hukuki mücadelesi sonucunda bu hüküm de geçerliliğini yitirdi. Yeni kararla birlikte online alışveriş yapan kullanıcılar, cayma hakkını kullanırken anlaşmalı kargo firmaları üzerinden herhangi bir gönderim ücreti ödemeden iade sürecini tamamlayabiliyor.

Hukuki açıdan emsal niteliği taşıyan bu karar, e-ticaret ekosisteminde tüketici güvenini yeniden tesis ediyor. Teknoloji tutkunları ve online alışveriş yapanlar, internetten sipariş ettikleri elektronik cihazlarda ayıplı ya da beklentiyi karşılamayan durumlarla karşılaştıklarında kanunun sunduğu koruma kalkanından yararlanmayı sürdürüyor.