Güneş ve Dünya arasındaki mesafe eliptik yörünge sebebiyle değişse de ortalama 149 milyon 597 bin 870 kilometre olarak kabul görüyor ve bu …

Güneş ve Dünya arasındaki mesafe eliptik yörünge sebebiyle değişse de ortalama 149 milyon 597 bin 870 kilometre olarak kabul görüyor ve bu mesafeye ünite olarak AU ismi veriliyor. Güneş’ten çıkan bir ışının bu arayı etmesi yani Dünya’ya ulaşması -ışık hızıyla- 8 dakika sürüyor.
Avrupa Uzay Ajansı tarafından 10 Şubat 2020’de gönderilen Solar Orbiter aracı, yolda giderek artan sıcaklıklara karşın o dehşetli aranın büyük bir kısmını -yakşaşık 101 milyon kilometre kadarını- kat etmeyi başardı. Solar Orbiter, insan kulağına her ne kadar uzak bir aralık gelse yıldızımızın 48 milyon kilometre yakınında. Bir diğer deyişle Güneş’e Dünya’dan 3 kat daha yakın pozisyondaki Merkür gezegeniyle yan yana.
Bu türlü bir aralıktan son teknolojiye sahip ekipmanlarla alınan görüntüler de hayret verici oluyor, hatta yakınlaşınca işler daha da ciddileşiyor:
Solar Orbiter’in bulunduğu yerde sıcaklık 500 derece. İlerleyen devirde Güneş’e daha çok yaklaşacağı için daha yüksek sıcaklıklara karşı dayanıklığı var. Aracın asıl gayesi Güneş’in manyetik alanlarında, kutuplarında olup bitenleri anlamamızı sağlayacak görüntüler yakalamak.
Dönem dönem Dünya’yı da etkileyen Güneş fırtınalarını duymuşsunuzdur… Hatta bu fırtınalar Dünya’daki tüm haberleşme sistemini bir anda devre dışı bırakacak kadar şiddetlenebilir:
Üstteki görüntüde Güneş’teki dev bir patlamanın açığa çıkardığı rüzgarı, bu rüzgarın enerjiyi nasıl dağıttığını görüyorsunuz. İşte o Güneş fırtınalarının nasıl ve ne zaman meyadana geleceğini anlamak için önce Güneş’in kutuplarını, yani manyetik alanlarının ağırlaştığı yerlerini görmek kural. Lakin bugüne kadar yapılan araştırmalar kâfi değil. Güneş’in kutupları hakkında çok az şey biliniyor ve yalnızca bir dizi hesaplamalarla tahmin yürütülüyor.
Aşağıdaki görüntüde “Earth to scale” olarak ifade edilen daire Dünya’nın boyutunu gösteriyor. Buradan yola çıkarak ateşten oluşan fırtınaların boyutunu bi’ düşünün…
Gördüğünüz yer Güneş’in güney kutbu. Yalnızca yıldızın kutuplarında gerçekleşen “hedgehog” yani gayriresmi Türkçe ismiyle “kirpi” ismi verilen fırtılaları izlediniz.
Bu fırtınalara neden “kirpi” ismi verildiği çok açık…
Bir kirpinin üzerindeki dikenler aynıi uzayan ateşten kolları net şekilde görebilirsiniz. Neden yahut nasıl oluştukları bilinmiyor. Güneş hakkında araştırmalar yapan uzak fizikçileri, bu imgelerden yararlanarak mevzuyu aydınlatmak için çalışıyor.
Güneş’in etrafında, içerisine Dünya dahil 8 gezegen ve Pluto’nun da dahil olduğu Heliosfer isminde bir “kalkan” var:
Bu kalkanın içerisindeki tüm hususların ve gücün Güneş’ten gelerek oluştuğu ve Dünya’daki ideal hayat ortamının da bu kalkan sayesinde süreklilik sağladığı tahmin ediliyor. Fakat diğer taraftan söylediği söz edilen patlamalarla oluşan rüzgarlar ve fırtınalar, Dünya’daki ömrü da tehdit edebilecek seviyede.
Güneş’teki patlamaların tabiatını anlamak için tasarlanan Solar Orbiter isimli araç, planan çalışmalara göre 2030 yılına kadar Güneş’e 14 kere daha yakınlaşacak. Bu yakınlaşmalar üstteki görüntülerin çekildiği 48 milyon kilometrelik aralıklardan daha az mesefelere kadar gerçekleşecek.
Kaynaklar: ScienceAlert, Avrupa Uzay Ajansı (YouTube)