Tartışılan isim, Rus hükümeti tarafından apar topar görevden alındı

Rusya hükümeti, geçtiğimiz günlerde yapılan bir açıklama ile Dmitry Rogozin’in Roscosmos’daki görevinden alındığını ve yerine Rusya’nın başbakan yardımcısı Yury Borisov’un getirildiğini duyurdu. Kremlin tarafından yapılan kısa bildiriye göre bu karar derhal yürürlüğe girdi.

Rus uzay ajansının yöneticisi Dmitry Rogozin’in görevden alınma kararı, Avrupa Uzay Ajansı’na karşı sert bir çıkış yaparak, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki robot kola erişimi sınırlama tehdidinde bulunmasının birkaç gün sonrasında geldi. Rogozin’in bu son tehdidi, uzun bir müddettir yönelttiği pek çok farklı tehdit ve aldığı tartışmalı kararlar serisinin yalnızca son kesimiydi.

Rogozin, Rus uzay ajansının lideri olduğu sürece epey çalkantılı bir dönem geçirdi ve Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile durum çok daha fazla sertleşti. Devam eden savaşı destekleyen tabirleri ile ABD ve Avrupa’nın Rusya’ya karşı yaptırımlarına karşı konuşan Rogozin, UUİ’den çekilme tarafındaki tehditlerini de arttırarak Avrupa Uzay Ajansı (ESA) ve NASA ile uzun yıllardır sürdürülen iştiraki tehlikeye attı.

Bu haftanın başlarında da Uzay İstasyonu’ndaki Rus kozmonotlara verdiği emir ile uzay istasyonunun Rus kısmına bağlı olan Avrupalı yeni robot kol üzerindeki çalışmalarını sona erdirmelarını söyledi. Rogozin, Eylül ayında fırlatılması planlanan ExoMars vazifesinde Roscosmos ile işbirliğini resmi olarak sona erdirmesından sonra ESA’yı Mars sorumluluğunu “sabotaj etmek” ile suçladı. Ayrıyeten Roscosmos’un resmi Telegram kanalında üç kozmonotun Rusya tarafından desteklenen Ukrayna bölgelerinin bayraklarını tuttuğu bir fotoğraf da paylaştı.

Bu paylaşımın akabinde NASA da bir açıklama yaparak UUİ’nin bayrakların gösterilmesi ve Dünya üzerindeki siyasete alet edilmesini kınadı lakin UUİ işbirliğini sürdürmek için genel olarak Rus uzay ajansı ile bağlarını diplomatik tuttu. Lakin Ukrayna ile savaş başlamadan önce de Rogozin idaresindeki Roscosmos pek çok sefer NASA’ya karşı kötüleyici argümanlarda bulunmuştu. Örneğin 2018 yılında ismi verilmeyen bir Roscosmos yetkilisi tarafından resmi olarak yapılan kaynaksız bir argümanda, bir NASA astronotunun Soyuz uzay aracını sabotaj ettiği ve bunun sonucunda UUİ’de bir hava sızıntısı oluştuğu söylenmişti.

Bununla bir arada, Ukrayna ile savaşın başlamasının akabinde gerginlik daha da arttı. ABD Başkanı Joe Biden’in Rusya’ya karşı uygulanacak uluslararası yaptırımların uzay programını da etkileyeceğini söylediği Şubat ayının akabinde, Rogozin’in savaşa verdiği destek daha da artmış gibi gözüküyor. Rogozin, Twitter üzerindeki bir gönderisinde “NASA ile profesyonel alakamızı nitekim çok değerli buluyorum, lakin bir Rus ve bir Rusya vatandaşı olarak, ülkeme karşı bazen açık bir şekilde düşmanca olan ABD siyasetlerinden tamamen mutsuzum” dedi.

Rogozin’in Roscosmos’taki görevinden alınması, NASA ve ESA ile alakaların daha da berbata gitmesini önlemek ve en azından uzayda barışçıl ilişkileri devam ettirmek gayesiyle yapılmış olabilir. Lakin şimdi bu mevzuda kesin bir bilgimiz bulunmuyor ve Yuri Borisov’un nasıl bir tavır alacağını lakin zaman gösterecek.