Cumhurbaşkanlığı Haftanın Palavra Haberlerini Açıkladı

Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, sosyal mecralarda dezenformasyonu engellemeyi öngören maddeyle birlikte Ekim 2022’de “Dezenformasyon Bülteni” paylaşmaya başladı. Söz konusu bülten, Başkanlık tarafından “Yalan” olarak bedellendirilen haftanın haberlerini bahis alıyor, bu değerlendirmenin gerisindeki münasebetlere yer veriyor.

İletişim Başkanlığınca paylaşılan ve palavra olarak bedellendirilen haberlerin bulunduğu en aktüel bülten, 9-16 Ekim haftasında paylaşılan haberlere yer verdi. Başkanlık tarafından palavra olarak bedellendirilen haberler ve münasebetleri şu formdaydı:

• Bu içerikteki tüm tabirler, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca tarafından paylaşılan bültenden olduğu şekilde alınmış, hiçbir şekilde değiştirilmemiştir.

Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığınca palavra olarak bedellendirilen haberler (9-16 Ekim)

1. Sayıştay Raporlarındaki Teklifler Dikkate Alınmadı İddiası
2. Soma ve Ermenek Kazalarından Sonra Gerekli İyileştirmeler Yapılmadı İddiası
3. Kurum Degaj Yönergesi Uygulanmadı İddiası
4. Türkiye‘nin 92 Mülteciye Kötü Muamelede Bulunduğu İddiası
5. “Adalet Bakanlığı Çocuk İstismarı Datalarını Gizliyor”
6. ‘’Muhtarlar Nüfus Kaydında Yabancıları Yöntemsiz Kaydediyor’’
7. “WhatsApp Okundu Bilgisi”
8. Niğde’de Bir Kız Öğrencinin Taciz Edilip Bıçaklı Akına Uğradığı İddiası
9. “Tunceli’de Beş Adet Portatif Tuvalet için Resmi Açılış Merasimi Düzenlendi”

1. Sayıştay Raporlarındaki Teklifler Dikkate Alınmadı İddiası

Bartın’da, Türkiye Taşkömürü Kurumu Amasra Kuruluş Müdürlüğü’nde meydana gelen kazaya ilişkin, “Sayıştay raporlarındaki ihtar ve teklifler dikkate alınmadı” iddiası doğru değildir.

Raporda “Solunabilir ve Patlayabilir Tozla Mücadele” başlığı altında yer verilen bilgiler, çarpıtılarak dezenformasyona husus olmuştur.

Bazı basın yayın organlarında yer alan haberlerde, Sayıştay raporundaki genel bilgilendirmeler, “grizu patlaması riski tespit edildi” şeklinde yorumlanmıştır. Madenlerde yönetmelik ve mevzuatların uygulanmasına yönelik bilgiler, tüm iddiaları çürütür niteliktedir.

Madenlerde, patlayabilir tozla mücadele çalışmalarına istikamet verebilmek için yer altındaki noktalardan düzenli olarak toz numunesi alınmaktadır. Sonuçların yüksek çıkması durumunda yıkama ve taş tozu serpme çalışması yapılmaktadır.

Bu kapsamda;

2017’de 53 bin 988 ton üretime karşı 72 bin kilogram,
2018’de 46 bin 841 ton üretime karşı 63 bin kilogram,
2019’da 51 bin 763 ton üretime karşı 53 bin 500 kilogram
taş tozu serpilmiştir.

Ayrıca 25 adet su barajı kurulmuştur. Numunelerde kül oranı mevzuatta yüzde 65 görünmesine karşın, yüzde 80 olarak gerçekleştirilmiştir.

Dolayısıyla tezlerin bilakis, söylediği söz edilen Sayıştay raporlarındaki teklifler dikkate alınmış, hatta mevzuatın gerektirdiğinden daha fazla önlem alınmıştır.

2. Soma ve Ermenek Kazalarından Sonra Gerekli İyileştirmeler Yapılmadı İddiası

Önceki yıllarda meydana gelen maden kazalarının akabinde önlem ve kontrol konusunda gerekli çalışmaların yapılmadığı ve ilerleme kaydedilmediği iddiası doğru değildir.

Kazaların akabinde tüm kurumlarda bulunan yer altı açıklıklarında toplam 200 kilometre “Hayat Hattı” kuruldu. Ayrıyeten Yer Altı Ferdi Kurtarıcı Maske Değişim İstasyonları oluşturuldu. Bunun yanı sıra ilgili mevzuatta iş güvenliği konusunda da düzenlemeler yapılmıştır. En az 250 şahsa 1 A sınıfı iş güvenliği uzmanı ön görülmesine karşın kurumda yer altında çalışan 6.000 bireye toplam 160 iş güvenliği uzmanı görevlendirilmiştir.

Tüm iş basamakları için risk değerlendirme yükümlülüğü getirilmiştir. Yer altında metan, oksijen, sıcaklık ve hava suratını ölçen sensörlerin bulunması zaruriliği uygulanmıştır. Ayrıyeten bağımsız çalışan her takımda en az 1 adet seyyar gaz ölçüm aygıtı bulunur kararı gereği uygulama yerine getirilmektedir.

3. Kurum Degaj Yönergesi Uygulanmadı İddiası

Bartın’daki maden kazasıyla ilgili, ‘degaj yönergesinin dikkate alınmadığı’ iddiası doğru değildir.

Söz konusu yönerge, 6331 Sayılı İş Sağlığı, Güvenliği Kanunun 30’uncu hususuna göre çıkarılan 16/9/2013 28770 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Maden İş Yerlerinde İş Sağlığı, Güvenliği Yönetmeliğine dayanılarak hazırlanmıştır.

Sayıştay’ın 2019’da hazırladığı raporda, olası risklere karşı genel bir yaklaşımda bulunulmuştur. “Kurum Degaj Yönergesi kararlarının titizlikle uygulanması gerekmektedir” ifadesi, tespit değil bilgilendirme gayelidir.

Kurumun bu kapsamdaki tüm süreçleri Çalışma Bakanlığı İş Teftiş Kurumu ve MAPEG takımlarınca denetlenmekte ve titizlikle takip edilmektedir. Sayıştay’ın belirttiği Kurum Degaj Yönergesi’ne tam ahenkle, madencilik faaliyetleri yürütülmektedir.

4. Türkiye‘nin 92 Mülteciye Kötü Muamelede Bulunduğu İddiası

Sosyal medyayı dezenformasyon yayma aracı olarak kullanan Yunanistan Göç ve İltica Bakanı Notis Mitarachi’nin, “Türkiye’nin 92 mülteciye kötü muamelede bulunduğu” iddiası, doğru değildir. Öte yandan Yunanistan’ın mültecilere yönelik insanlık dışı muamelesi, dokümanlarla sabittir.

İnsan hakları ve yardım kuruluşlarının hazırladığı raporlarda, AB ülkelerinin yırtıcı engelleme metotları nedeniyle en az 2 bin mültecinin öldüğü ifade ediliyor.

Yunanistan’da faaliyet gösteren sivil toplum kuruluşu Yasal Centre Lesvos, Yunanistan’ın insanlık dışı uygulamalarını AİHM’e taşıdı. AİHM, mülteci botlarını batıran Yunan güçlerinin, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 2. ve 3. unsurlarını ihlal ettiğine karar vererek, Yunanistan’ın işkence ve katliamlarını tescilledi.

AB Yolsuzlukla Mücadele Ofisi (OLAF) Raporuna göre, Yunan kıyı güvenliği göçmenleri Türk kara sularına insanlık dışı yollarla geri itiyor. AB’nin dış sonlarının korunmasından sorumlu kurumu Frontex’in ise, Yunan güçlerinin bu yasa dışı faaliyetlerini örtbas ediyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün, 2021 Yunanistan Raporunda da Yunan güçlerinin mültecilere yönelik kötü muamelesine geniş yer verildi. Rapora göre Yunan makamları, göçmenlere yönelik kötü muameleyi araştıran grupları taciz etmek ve korkutmak için cezai soruşturmaları kullanıyor.

Yunan güçleri tarafından kıyafetleri çıkarılarak geri itilen mültecilerden kimileri donarak hayatını kaybetti. Türkiye’nin insani eforlarıyla kurtulan mülteciler ise, Yunan güçlerinin azaplarını; kıyafetlerinin, paralarının ve telefonlarının alındıktan sonra Türkiye’ye doğru geri gönderildiklerini birçok defa anlattılar.

Kan donduran görüntüler dünya kamuoyunu ayağa kaldırırken, Yunan makamları vahşetin önlenmesi için herhangi bir gayret sarf etmedi. Yunanistan, uluslararası toplumun baskısının artmasıyla, yaşanan vahşetin sorumluluğundan kaçmak için, dezenformasyon yaymaktadır.

5. “Adalet Bakanlığı Çocuk İstismarı Bilgilerini Gizliyor” 

“Adalet Bakanlığı çocuk istismarı datalarını 6 yıldır gizliyor” iddiası doğru değildir.

Adalet Bakanlığınca her yıl yayımlanan Adli İstatistikler kitabında, çocukların istismarı da dahil olmak üzere suç ve cezalara dair datalar yer almaktadır. Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğünce adalet istatistiklerine ilişkin datalar, UYAP Bilişim Sistemi ile Anayasa Mahkemesi, Yargıtay Başkanlığı, Danıştay Başkanlığı benzeri paydaş kurumlardan toplanmaktadır.

Bu datalarla üretilen istatistikler, tablo ve grafik haline getirilerek, her yıl kamuoyunun dikkatine sunulmaktadır.

6. ‘’Muhtarlar Nüfus Kaydında Yabancıları Yöntemsiz Kaydediyor’’

Bir televizyon programında geçen, “Muhtarlar nüfus kaydında yabancıları adapsız kaydediyor” iddiası, doğru değildir.

5490 sayılı kanunla, 2006 yılından beri muhtarların adres kayıt süreçleri ile bir ilgisi bulunmamaktadır.

Ülkemizde vatandaşlarımızın ve yasal statüde bulunan yabancıların tüm adres tescil süreçleri Nüfus Müdürlükleri ve Kent Göç Yönetimi Müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.

7. “WhatsApp Okundu Bilgisi” 

“WhatsApp okundu bilgisi” ile ilgili, kimi sosyal medya hesaplarından paylaşılan argümanlar, doğru değildir.

WhatsApp’ın “okundu bilgisi” onay işaretleri, WhatsApp Yardım Merkezi’nde belirtildiği aynıidir.

WhatsApp uygulamasında 3 onay işareti söylediği söz edilen değildir, bu türlü bir uygulama yoktur.

8. Niğde’de Bir Kız Öğrencinin Taciz Edilip Bıçaklı Hücuma Uğradığı İddiası

Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesinde, bir kız öğrencinin taciz edilip bıçaklı atağa uğradığı iddiası doğru değildir. 

Üniversite öğrencisi genç kızın iddiası üzerine polis ekipleri, Acil Davet Merkezi’ne gelen ihbar saatindeki güvenlik kamerası kayıtlarını mercek altına almıştır.

Yaklaşık 120 kamera kaydının taranmasının akabinde herhangi bir saldırı gerçekleşmediği tespit edilmiştir.

Saldırıya uğradığını iddia eden genç kız, kelamlı ve yazılı ifadesinde, üniversitede okumamak ve ailesinin yanına dönmek için bu senaryoyu ürettiğini itiraf etmiştir.

9. “Tunceli’de Beş Adet Portatif Tuvalet için Resmi Açılış Merasimi Düzenlendi”

Bazı basın yayın organlarında yer alan ve sosyal medya hesaplarından paylaşılan, “Tunceli’de beş adet portatif tuvalet için resmi açılış merasimi düzenlendi” iddiası doğru değildir.

Görüntüler, Tunceli’de yıl içerisinde imali tamamlanan 15 milyon TL fiyatındaki ziraî sulama projelerinin, hayvan içme suyu tesislerinin, mera ıslah projelerinin, mera ve yayla yolu projelerinin tanıtımı ile, tamamlanan projelerin temsili açılışına aittir.

Program dahilinde, yaylalarda üreticilerin hayatını kolaylaştıracak taşınabilir hayat konteynerlerinin Tunceli Koyun Keçi Yetiştiricileri Birliğine teslimi de gerçekleştirilmiştir.

Konteynerlerin teslimi sırasında çekilen görüntüler çarpıtılarak, “tuvalet açılışı” şeklinde servis edilmiştir.