Nasıl Oluyor da Ay’ı Gündüz Vakti de Görebiliyoruz?

Uzayın derinliklerine yönelik bilgi birikimimiz her geçen gün daha da artıyor olmasına karşın daha tabanımızda bulunan gök cisimlerini bile tam olarak tanıyamadığımızı ve onlar hakkında daima yeni şeyler öğrendiğimizi zaman zaman fark ederiz. Bilhassa de etrafımızı turlayan uydumuz Ay, bu merak ögeleri listesinde ilk sıralarda kendine yer bulur.

Her ne kadar biz kendisini geceyle özdeşleştirmiş olsak da fark etmişsinizdir ki Ay’ı gündüz görebilmek de mümkün. Pekala bu durum tesadüf olarak mı gerçekleşiyor, yoksa Ay’ın bu hareketlerini takip etmenin bir yolu var mı? Gelin birlikte bakalım.

Ay’ı gündüz de görüyor olmamızın iki ana nedeni var.

Bunlardan birincisi, Ay’ın kendi yapısıyla ilgili. Sinemalarda ve oyunlarda kullanılan ışıklandırma formüllerinin de tesiriyle geceleri Ay’ın, gündüzleri ise Güneş’in bizi aydınlattığını düşünürüz. ama bildiğimiz üzere Ay, doğal bir ışık kaynağı değildir.

Bu yüzden de Güneş’ten aldığı ışığı bize iletir. En kolay şekilde Ay’ın, gökyüzünde görünüp bize ışık sağlamasının nedeni bu. aynı şekilde gündüz vakti kendisini göstermesinin de arkasında bu var.

Peki neye göre gece ya da gündüz ortaya çıkıyor?

Burada da ikinci faktörümüz devreye giriyor. Dünya etrafındaki çeşidini 27 günde tamamlayan Ay, bu vaktin bir yarısını Güneş’in olduğu tarafta, diğer yarısını ise gecenin hâkim olduğu tarafta geçiriyor. Yani gündüz ve gece vakitlerinin dağılımları eşit ve çoğu kişinin zannettiği tesadüf değil.

Bu süreçte Güneş ve Dünya arasında kaldığında Ay, gündüz vakti kendini gösteriyor. fakat Dünya’nın arka tarafına geçtiğinde ise artık gece vakti ortaya çıkmış oluyor.

Bu döngü sayesinde de Ay’ın evrelerinden haberdarız.

Space.com

Örneğin Dolunay evresini görebilmemiz için Ay’ın, Dünya’nın arka tarafına geçmesi ve Güneş’in tam zıt tarafına yerleşmesi gerekir. Bu sayede Dünya’ya bakan yüzünün tümü aydınlatılır ve hepsi görünmüş olur.

bunun aksisi olursa, yani Ay, Güneş’in zıt istikametinden çıkıp onunla düzleme geçerse ‘yeni Ay’ evresi gerçekleşir. Bu durumda Ay’ın yalnızca karanlık yüzü Dünya’ya bakmış olur ve bu yüzden de kendisini gösteremez.

Bunun dışında kalan evrelerde ise Ay’ın, bulunduğu pozisyona göre belli kısımlarını gösterdiğini görürüz.

Peki sabah olduğunda Ay’ın hâlâ görülebilmesi mümkünken yıldızlar nereye kayboluyor?

Baktığınızda yıldızların hepsi birer ışık kaynağı. ama Ay, kendi kendine ışık üretememesine karşın bu yıldızların önüne geçebiliyor. Bunun nedeni olarak yıldızlara göre bize olan yakınlığını ve bununla birlikte gelen devasa boyutunu gösterebiliriz.

Bunlardan kaynaklı olarak Ay, Güneş ışığını Dünya’ya yansıtıp kendini görünür kılabiliyor. fakat çok uzaklarda olan yıldızlar, gün ışığının parlaklığını geçecek kadar ışığı Dünya’ya ulaştıramadığı için Güneş doğdukça ortadan kayboluyorlar.

Ay’ın hangi tarihte hangi evrede olacağını görmek için istediğiniz kenti seçebileceğiniz bu siteyi kullanabilirsiniz. Uzay hakkında merak ettiğiniz ve 5 yaşında birine anlatır aynıi anlatılmasını dilediğiniz soruları yorum kısmında paylaşmayı unutmayın.

• Kaynaklar: NASA, Live Science, UKAstroNut