Birden fazla kardeşe sahip insanların genelde karakterlerinin de doğum sırasına göre şekillendiğini duymuşsunuzdur. Bunun bilimsel bir açıklaması olabilir mi?

Elbette pek çok noktada fikirler uyuşabiliyor, bulgular görülebiliyor. İlk çocuğun sorumluluk alma şuuruyla son doğan çocuğun bir olmadığı söylentisine bakarak aslında teorik olarak mantıklı geliyor.
Ancak pratikte işler sandığımız gibi olmayabilir.
Büyük çocuk sorumluluk sahibiyken küçük çocuk genelde sorumsuz olarak bilinir. Ortanca çocukları saymıyoruz bile!

Aslında birçok insan “kaç kardeşsiniz?” sorusu ile kişi hakkında birçok çıkarım yapabiliyor. Kardeşler, insanın elbette sosyal bağını ve karakterini şekillendiriyor. ama bu şekillendirme, tüm kardeşlerde sıralamayla işlemiyor.
Araştırmacılar ve psikologlar, bu görüşün tam karşıtını savunuyorlar. Onlara göre karakter oluşumunda kardeş sıralamasının hiçbir tesiri yok.
Alfred Adler’e kadar doğum sırasının karakteri etkilediğini tartışmıyorduk.
Adler, dizilimlerin kişilik özelliklerini oluşturduğunu öne sürmüştü. Ona göre ailedeki pozisyon, bireyin ömür tarzını etkiliyordu. Adler’e göre ilk çocuk büyükleri taklit etmeye meyilliyken ortanca çocuk rekabetçi, en küçükler de şımarık ve tembel oluyorlar.
Adler’den sonra da yapılan çalışmalar, doğum sıralamasının yeteneklerden tutun da IQ’ya kadar tesir ettiğine dair ilişkiler kurdu. ama daha yeni çalışmalar, bu araştırma sonuçlarına gölge düşürüyor. Rodica Damian, 2015’te lise öğrencileriyle bir çalışma gerçekleştirerek doğum sırası ile kişilik özellikleri arasında ‘sıfır’ bağlantı tespit etti.
Yapılan bir diğer çalışma da Damian’ın çalışmasını destekliyor.
Çalışmalar, doğum sırasının kişiliğe hiçbir etkisi olmadığını tespit ederken ilk çocukların yüksek sözel zekâya sahip olduklarını doğruladı. Bunun nedeni ise ilk çocukların ebeveynleriyle daha fazla vakit geçirmeleri.
Bu teori çürütülmesine karşın hâlâ destek görüyor zira insanlar, kendi doğum sıralarına göre bir karakterleri olduğuna kendilerini inandırmış durumda. Bilimsel olarak çürütülen bu teorinin bir de ikizlerde yürütüldüğünü ele alırsak %40’ın genetiğe bağlı olduğu bulundu.
Peki sizin doğum sıranızla karakteriniz uyuşuyor mu?