Bir insan saçı genişliğindeki kristaller 454 milyon yıllık sırrı çözdü

Yaklaşık 454 milyon yıl önce gerçekleşen devasa bir volkanik patlamanın kaynağı, İngiltere’nin doğu kıyılarının altında bulundu. Yıllardır kökeni araştırılan Kinnekulle tefra tabakasından alınan izler, patlamanın merkezinin bugün Wash halicinin altında gömülü olan dev bir kaldera sistemiyle bağlantılı olduğunu ortaya koydu.

Geological Society of America (GSA) Bulletin dergisinde yayımlanan araştırmada, İngiltere Jeolojik Araştırmalar Kurumu (BGS) ile Oslo Üniversitesi’nden bilim insanları önemli bir ipucunun peşine düştü. Lincolnshire ve Norfolk’taki sondaj kuyularından çıkarılan zirkon kristalleri yeniden incelendi. Bir insan saçı genişliğindeki bu kristallerde bulunan uranyum ve kurşun izotoplarını analiz eden ekip, minerallerin yaklaşık 454,4 milyon yıl önce oluştuğunu belirledi. Bu tarih, Norveç, İsveç, Baltık bölgesi, Belarus ve Polonya boyunca uzanan Kinnekulle kül tabakasındaki kristallerle birebir örtüşüyor.

Elde edilen sonuçlar, onlarca yıldır kaynağı aranan kül tabakasının hangi volkanik sistemden geldiğini de ortaya çıkardı. Patlamanın merkezi, günümüzde Wash halicinin altında bulunan ve “Wash İgneus Kompleksi” olarak adlandırılan kaldera sistemi olarak belirlendi.

Küller antik denizin üzerinden yayıldı

Patlama, dinozorların ortaya çıkmasından yaklaşık 200 milyon yıl önce meydana geldi. Yüzlerce kilometreküp kaya ve kül, binlerce hidrojen bombasının gücüne eşdeğer bir şiddetle stratosfere taşındı. O dönemde İngiltere ile İskandinavya arasında Tornquist Denizi bulunuyordu. Volkanik patlamayla atmosfere yükselen küller bu denizi aşarak antik deniz tabanına çöktü ve bugün Kinnekulle kül tabakası olarak bilinen geniş oluşumu meydana getirdi.

Araştırmacıların ortaya çıkardığı sistem bugün İngiltere kıyılarının altında gömülü durumda. İyi habrse, bu dev volkanik yapının yeniden patlama riski taşımaması.