İki Gözümüz Olduğu Halde Neden Tek Bir Görüntü Var?

Vücudumuzda bir bölgenin kıymetini, çoğunlukla o bölge süreksiz ya da kalıcı olarak fonksiyonunu kaybettiğinde anlıyoruz. Buna en kolay örnek olarak hasta olduğumuzda koku ya da tat alamamamızı gösterebiliriz. bu türlü eşsiz özelliklerimizin değerini anlamak için hasta olmayı beklememize gerek yok. Ufak çaplı araştırmalarla çok kolaymış gibi görünen bu özelliklerimizin ne kadar sıra dışı olduğunu anlayabilirsiniz.

Şimdi bu özelliklerimizden biri olan ve çoğu kişinin başında soru işareti olarak kalan ‘iki gözümüz olmasına karşın önümüzde tek görüntü olması’ durumuna yakından bakacağız. Lafı daha fazla uzatmadan gelin hususa geçelim.

Bunun karşılığı, beynimiz ve gözlerimiz arasındaki ilgide yatıyor.

Öncelikle biz bir yere ya da nesneye gözlerimizi çevirdiğimizde, çeşitli algılarımız ve depoladığımız bilgiler sayesinde beynimiz o manzarayı işler ve kabaca bu şekilde görme hareketini gerçekleştirmiş oluruz. İki gözümüz olduğunda da beynimizin iki başka imgeyle uğraşması gerekir. 

Burada ‘ayrı’ dememiz sizi yanıltmasın. Gözlerimiz yakın olduğu için neredeyse tamamen manzarayı beyne iletiyor olsa da pozisyonları farklı olduğundan bu görüntüler arasında farklar vardır. Birbirlerini tamamlıyorlar gibi düşünebiliriz.

Neredeyseolan bu iki imgeye ne oluyor?

Beynimizin ilgili kısmında, iki gözümüzden alınan datalar işleniyor ve bu sayede her iki gözün tek başına verebileceğinden çok daha gelişmiş olan tek bir görüntü elde ediyoruz.

Peki bu olduğunda tam olarak ne değişiyor?

Scientific American

Öncelikle iki gözümüzün ortak bir görüntü oluşturması, üç boyutlu görüntü elde etmemizi sağlıyor ve bu da direkt olarak derinlik algısını kazanmamız demek. Bu sayede bir şeyin uzaklığını, enini, uzunluğunu, vb. daha iyi anlayabiliyoruz. İki gözün sunduğu manzaraların çakıştığı noktada oluşan bu durum, bilhassa de cetlerin avlanmak zorunda olduğu periyotlarda hayatta kalmak için büyük bir avantajdı. 

Bu görüşün bir diğer artısı ise geniş görüş açısı sağlaması.

Toppr

Normalde bir gözümüz merkezde olduğunda görüş açımız, kulağımızla merkezin arasında 95 derece, burnumuzla merkez arasında ise 60 derecedir. Bunun yanında merkezden üste 60, aşağı doğru ise 75 derecelik bir görüş açısı elimizde olur.

Bu da yatay olarak 155 derece, dikey olarak ise 135 derecelik bir görüş açımızın sadece tek bir gözden gelmesi demek. Buna ek olarak retinanın merkez bölgesi olan makuladan kaynaklı, yaklaşık 15 derecelik bir kör nokta da her bir gözümüzde vardır.

Normalde dediğimizi 155 derecelik bir görüş açısını tek gözümüz bize sağlar. Çift göz düzeyinde ise bu açı, yüzümüzdeki pozisyonlarının da katkısıyla aşağı yukarı 190’a kadar çıkar.

155 derece de yetmez miydi?

Gift of Curiosity

Sağ gözünüzü kapatıp sağ elinizi sol gözünüzle ucundan görebileceğiniz bir noktaya getirin. Gözünüzü açtığınızda bu açının ne kadar fark yarattığını siz de görebilirsiniz.

Derinlik algısının farkını görmek için de bir arkadaşınızdan yardım isteyebilirsiniz. Bunu anlamak için gözlerinizi kapatın ve arkadaşınızdan rastgele nesneleri masaya dizmesini isteyin. Daha sonra sadece tek gözünüzü açıp o nesnelere uzanmayı deneyin. Derinlik algısı oluşmadığından ufak farklarla ıskalama ihtimaliniz hayli yüksek olacaktır.

Birkaç farklı bilgi:

• Gözlerini bağımsız şekilde oynatabilen bukalemunlar, tek gözle yatayda 180, dikeyde 90 olmak üzere devasa bir görüş açısına sahip. Eşsiz göz yapıları, binoküler ve monoküler görüş şekilleri arasında geçiş yapmalarını ve panoramik bir görüntü elde etmelerini mümkün kılar.
• Beynimiz her ne kadar manzarayı ‘tek’ olarak sunsa da objeleri çift olarak görmeye sebep olan diplopi isminde bir durum vardır.

Gözümüzün önünde gerçekleşmesine karşın her zamandikkatimizi çekmeyen, bedenimizin eşsiz özelliklerini anlattığımız diğer içeriklerde görüşmek üzere.

• Kaynaklar: Vedantu, Scientific American, Vision and Eye Health, AskNature, Top Doctors