Bir sabah kalkıyorsunuz ve kendinizi insan değil de bir tavuk olarak düşlüyorsunuz. Latife gelse de bu durumu yaşayan insanlar var. Onlardan biri de 54 yaşındaki Belçikalı kadın.

Garip bir öykünün başrolünde olan kadın, 24 saat boyunca tavuk davrandı.
Tıpta “zoantropi” olarak isimlendirilen bu hadisede insanlar neden ve nasıl kendini bir hayvan zannediyor, ne kadar yaygın?
24 saatlik tavuk hayatı…
İsmi açıklanmayan Belçikalı kadın, uyandı ve 24 saat boyunca, hastaneye gidene kadar tavuk aynıi davranmaya başladı. 20 yıllık evli, eczane çalışan kadın, aile üyelerinden birinin vefatından sonra depresyon ve uyku sorunları yaşamaya başlamıştı.
İş yerinde performansı olumsuz olarak bildirilmişti ve yapısal değişiklikler yaşıyordu. Bir gün kardeşi, bayanı bahçede horoz gibi gıdaklayıp öterken buldu ve acil servise götürdü.
Bacaklarında yeni hisler olduğunu anlatmıştı. Terleme, titreme, yanakları şişirme ve övünmeye çalışma benzeri belirtiler vardı. Kadın, bunun akabinde nöbet geçirdi ve hafızası geri kaldı. Olayla ilgili çok az hatırlasa da utanç duyduğunu belirtmişti.
Birkaç hafta psikiyatri servisinde gözlemlendi, bir tedavi programı düzenlenerek taburcu edildi ve kendisi 1 yıl sonra iş hayatına geri döndü.
Peki, bir insan neden kendini tavuk gibi hissetmeye başlar? İşte burada, ender görülen bir ruhsal rahatsızlık olan zoantropi devreye giriyor.
Zoantropi nedir?

Bir kişinin kendini öbür bir hayvan sanmasına neden olan zoantropi, ender görülen zihinsel bir sağlık sorunu. Bu durumda kişi, kendini fizikî ve ruhsal olarak hayvan gibi hissedip hayvanın özelliklerini taklit ediyor.
Belçikalı bayanda olmasa da olağanda bu hastalığa yakalanan bir kişi, kanat çırpabilir, toprağı eşeleyebilir ve kuluçkaya yatabilir. Bu durum tabii ki yalnızca tavuklarla sınırlı değil. Hasta kendini; köpek, aslan, kaplan, sırtlan, kurbağa, kedi, tavşan, arı, kuş, yılan aynıi çeşitli hayvanlar olduğuna da inandırabiliyor.
Hastalık tuhaf olduğu kadar ender de. 1850-2012 yılları arasındaki devirde tıbbi tarihî literatüre bakıldığında yalnızca 56 vaka tarifi bulunuyor.
Peki zoantropi neden ortaya çıkıyor?

Vakaların azlığı ve durumun değişikliği yüzünden sebepleri de biraz bilinmeyen. Araştırmalarda bu hastalık; şizofreni, psikotik depresyon ve bipolar gibi psikiyatri bozukluklarla ilişkilendiriliyor. Birtakım görüşlere göre psikiyatrik bozuklukların yanı sıra beynin yapısal ve fonksiyonel bozuklukları da ikincil sebep olabilir.
Araştırmacılar, beynin öz farkındalık ve kimlik algısıyla ilgili bölgelerinde olağandışı bir aktivitenin bu yanılsamaya neden olabileceğini öne sürüyor. Bilhassa temporal loblar ve prefrontal korteksteki fonksiyon bozuklukları, kişinin gerçeklik algısını bozabiliyor.
Uyuşturucu kullanımından sonra da bu sanrılar ortaya çıkabileceği gibi birtakım hastalar, etrafındaki insanları hayvan sanabiliyor.
Zoantropinin semptomları çoklukla bir saatten birkaç yıla kadar değişebiliyor. Kırsal ve endüstriyel olmayan bölgelerdeki insanlarda ise daha çok ortaya çıktığı bildiriliyor.
Bir defa daha görüyoruz ki gerçeklik, hayli esnek bir kavram ve insan zihni epey güçlü. Siz neler düşünüyorsunuz?