TikTok, bugün dünya gündemini etkileyebilen en çok önemli sosyal platformlardan birisi. Bilhassa Z kuşağı olarak isimlendirdiğimiz kuşağın neredeyse tamamının kullandığı bu platformun, algı idaresinde büyük rol oynayıp oynamadığı tartışma konusu oluyor.

Bu sefer İsrail ve Filistin arasındaki mesele nedeniyle bu durum gündem oldu. Ekseriyetle gençlerin kullandığı sosyal medya platformu TikTok’ta Filistin’e artan destek, birçok İsrail destekçisini şaşırttı.
Şaşırmanın daha da ötesi, bu algının Çin tarafından yürütüldüğü ve gençlerin zihinlerini bulandıran bir platformdan öteye gitmediğine kadar türlü türlü tenkitler getirildi. Pekala TikTok’ta, bilhassa Amerikalı gençlerin Filistin’i desteklediği ne kadar doğru?
Harvard Üniversitesi ve Harris Üniversitesinin yaptığı bir ankete göre, 18-24 yaş arasındaki Amerikalıların %51’i, Filistin’i destekliyor.

ABD Temsilciler Meclisi Üyesi olan Mike Gallagher’ın bu bu husus ile alakalı ele aldığı, kan kusup kızılcık şerbeti içtiği bir yazıya denk geldik. Yazının en başında kendisi İsrail’i desteklediğini alenen ortaya koyuyor. Bunun üzerine Filistin’i destekleyen Z jenerasyonunun beyinlerini yıkadığını düşündüğü TikTok algoritmasını da hedef alıyor.

“Amerikalıların çoğunluğu, dünya görüşü olarak bu kadar ahlakî açıdan iflas etmiş bir görüşü nasıl benimsedi?” sorusunu yöneltirken gençlerin artan TikTok kullanımına vurgu yapıyor. Bugün, Z neslinin yarısından fazlası için TikTok, en çok kullanılan sosyal medya platformu ve Amerika’da da epey yaygın. Gallagher, bu algoritmayı da Amerika’nın en çok önemli düşmanı Çin Komünist Partisi (ÇKP) tarafından denetim edilmesine bağlıyor.
(Editör yorumu: “Ahlakî açıdan iflas etmiş bir görüş”ten kastı, Hamas. Lakin bunu, Filistin halkının desteklenmesiyle eş değer tuttuğunu görüyoruz.)
TikTok’un ana şirketi ByteDance, Çinli bir şirkettir ve Çin’de özel bir şirket kavramı bulunmamaktadır.

Bu noktayı vurgulamak adına ByteDance’in baş editörü Zhang Fuping’in aynı vakitte şirket içindeki Komünist Parti topluluğunun lideri olduğu biliniyor. Gallagher, ABD’de gençlerin bu uygulamaya tamamen bağımlı olduğunu, 12-17 yaş arasındaki bireylerin %69,7’si, 18-24 yaş arasındakilerin %76,2’si ve 25-34 yaş arasındakilerin %54’ü TikTok’u kullandığını söylüyor.
Asıl anlatmak istediği ise TikTok algoritmasını Filistin’e destek kampanyası oluşturacak şekilde ayarlayan ÇKP’nin bilgi sansürü yaptığı ve her yaştan Amerikalıyı çeşitli hususlarda etkileyebildiği.
TikTok hakkında olumsuz haber yapan gazetecilere casusluk yaptığını söyleyerek bu uygulamanın bir propaganda yaptığını belirtiyor ve bu uygulamanın “dijital uyuşturucu” olduğunu ifade ediyor. Yazısında ifade edilen raporlarda da TikTok’un Xinjiang, Tibet, Tiananmen Meydanı ve ÇKP için hassas diğer hususlardaki içeriği sansürlediğine ve bastırdığına yer veriyor.
Bir rejimin çöküşü çoğu zaman fikirler alanında mı başlar?

Konuyla alakalı pek çok rapor ortaya koyan Gallagher; Amerikalı gençlerin beyninin TikTok algoritması tarafından yıkandığını, X ve Y kuşağı haricinde Filistin’e verilen dayanakların tek sebebinin kolay bir sosyal medya uygulaması olduğunu ifade ediyor.
CIA Yöneticisi William J. Burns, FBI Yöneticisi Christopher Wray ve diğer istihbarat üyeleri; TikTok’un oluşturduğu ulusal güvenlik tehdidi konusunda ihtarlarda bulunurken uygulamadaki yaygın Hamas yanlısı propagandaların Amerikalılar için bir uyanış daveti olması gerektiğini yineledi.
Konuyla ilgili bazılarının aklına “O zaman Amerika’da TikTok yasaklansın!” kanısı gelebilir.

TikTok kullanımının anayasal bir hak olduğunu ve onu yasaklamanın Amerikalıların tüzel haklarını ihlal edeceği savunuluyor. Ancak yabancı rakipler tarafından denetim edilen sosyal medya uygulamalarının ABD pazarına hâkim olmasına izin verilmesi de savunulmuyor.
Ne TikTok’u yasaklamak ne de buna bir mani koymak Amerikalıların fikirlerini kısıtlamıyor. Bu yüzden söylenen tek şey, TikTok’un algoritması tarafından Amerikalı gençlerin fikirleriyle oynandığı. ama bu noktada garip bir durum yaşandı: TikTok, algoritmasıyla ilgili bir yazı paylaştı.
TikTok, teklif algoritmasının ve içerik kurallarının Çin hükûmetinden etkilenmediğini birçok defa belirtti.

TikTok’u eleştirenler, uygulamanın kullanılan destek hashtag’lerine dayanarak Filistin yanlısı hashtag’in İsrail yanlısı hashtag’den daha fazla görüntüde bulunduğunu belirtmek dışında herhangi bir ispat sunmadı.
Eleştirilerin akabinde yayımladığı bir blog yazısında TikTok, video hashtag sayılarını açıkça karşılaştırmanın, uygulamanın içeriğini değerlendirmenin “ciddi kusurlu” bir sistem olduğunu savunarak “yanlış bilgi ve yanlış tanımlamaya” dayalı tenkitlere maruz kaldığını söyledi. Açıklamada, “Öneri algoritmamız taraf tutmaz.'” tabirine yer verildi.
Sadece #standwithisrael ve #freepalestine hashtag’lerine odaklanarak diğer hashtag’lerin kullanıldığı ya da hiç kullanılmadığı birçok video da gözden kaçmış olabilir.

Son 30 gün içinde ABD’de #İsrail ve #Filistin etiketlerini içeren görüntüler yaklaşık 2 milyar sefer görüntülendi. benzeyensüre zarfında ABD’de TikTok’ta #freepalestine 233.000 gönderide görüldü; bu, #standwithisrael etiketli görüntülerden tam 38 kat daha fazla.
#Filistin hashtag’i bu süre zarfında 237.000 gönderiye etiket oldu. Bu, #İsrail’den yaklaşık 50.000 daha fazla ancak toplam görüntülemelerdeki benzerlik, ortalama #İsrail görüntüsünün daha sık izlendiğini gösteriyor ve bu da TikTok eleştirmenlerinin argümanlarını daha da zayıflatıyor. TikTok, yazısında ortalama #standwithisrael görüntüsünün ABD’de ortalama #freepalestine görüntüsünden daha fazla izlendiğini de ortaya koydu.
Ayrıca bu husus ile ilgili yapılan yeni bir araştırma, Amerika’daki eski jenerasyonların bilakis yeni nesillerin İsrail sempatisinin giderek azaldığını gösterdi. TikTok’un Amerika’da yasaklanabileceği yeni oluşacak gündemler arasında olabilir. TikTok’un yayımladığı blog yazısına aşağıdaki kaynaklardan ulaşabilirsiniz.
İsrail-Filistin tansiyonu hakkındaki diğer içeriklerimiz: