30 gün uçması planlanıyordu, 3 yıl boyunca uçtu: Mars helikopteri Ingenuity son uçuşunu gerçekleştirdi

NASA’nın Ingenuity helikopteri, üç yıl süren çalışmalarının akabinde Mars’ta son uçuşunu yaptı. Ingenuity, bu ay (Ocak 2024) gerçekleştirdiği 72. uçuşu sırasında, Perseverance keşif aracıyla irtibatı kesildi. NASA daha sonra helikopterle tekrar temas kurmayı başarmış olsa da, 18 Ocak’taki iniş sırasında Ingenuity’nin karbon fiber pervane kanatlarından en az birinin hasar gördüğü ortaya çıktı. Helikopter dik durumda ve hala yer kontrolörleriyle temas halinde lakin artık uçma kabiliyetine sahip değil.

Ingenuity, başlangıçta planlanan ömründen çok daha uzun süre çalışma devam etti. NASA, helikopteri 30 gün boyunca beşe kadar test uçuşu gerçekleştirecek şekilde tasarladı, lakin Mars helikopteri üç yıldan daha uzun bir süre hizmette kaldı. Ingenuity, başlangıçta tahmin edilenden 14 kat daha fazla uçtu ve toplam uçuş mühleti iki saatin üzerindeydi.

NASA Yöneticisi Bill Nelson, yaptığı açıklamada, “başka bir gezegendeki ilk uçan araç olan Ingenuity’nin tarihi seyahati sona erdi” dedi ve devam etti: “Bu olağanüstü helikopter hayal ettiğimizden çok daha yükseğe ve uzağa uçtu ve NASA’nın en iyi yaptığı şeyi yapmasına, imkansızı mümkün kılmasına yardımcı oldu. NASA, Ingenuity gibi sorumluluklar aracılığıyla, güneş sistemimizde gelecekteki uçuşların ve Mars’a ve ötesine yönelik daha akıllı, daha inançlı insan keşiflerinin önünü açıyor.”

Ingenuity’nin ilk beş uçuşunun akabinde NASA, bir operasyon gösterisi olarak helikopteri çalışır durumda tutmaya karar verdi ve helikopter, Perseverance için ön keşif yaptı.

18 Ocak’ta Ingenuity ekibi, helikopterin evvelki seyahatinde acil iniş yapmak zorunda kalmasının akabinde yerini tam olarak belirleyebilmek için kısa bir dikey uçuş planladı. Helikopter yaklaşık 12 metre yüksekliğe ulaştı ve saniyede 1 metre alçalmadan önce 4,5 saniye boyunca havada kaldı. Lakin yüzeyden yaklaşık bir metre yüksekteyken Perseverance ile teması kesildi.

Pervane kanadının neden hasar aldığı şimdi bilinmiyor. NASA, kanadın yüzeye çarpıp çarpmadığını araştırıyor. Curiosity, Ingenuity’nin hasarını incelemek için çok uzakta. Helikopterin kendi kamerası, pervane kanadındaki hasarı gölgesinin bir fotoğrafı sayesinde tespit etti.

Bu güçlü helikopter zorlu yere, can kaybı bir sensöre, toz fırtınalarına (ardından kendini muvaffakiyetle temizleyebildi) ve Mars’ta geçen bir kışa dayandı. Ingenuity ekibi, son testleri gerçekleştirip son bilgi ve görüntüleri hafızasından indirdikten sonra helikopterin operasyonlarını sonlandıracak. Dünya’dan öteki bir gezegende motorlu, denetimli uçuş gerçekleştiren ilk uçan araç olarak tarih yazdıktan sonra, Ingenuity’nin artık yapabileceği tek şey Mars yüzeyinde dinlenmek.