Sürprizlerle Dolu Antarktika’nın Altında Neler Gizli Olduğunu Öğrenince Şaşırmadan Edemeyeceksiniz!

Dünya’daki tatlı suyun %70’ini oluşturan buzullarla kaplı bu kıta, aslında tüm insanlık için epey büyük bir kıymete sahip. Zira bu buz katmanlarının erimesi halinde başımıza gelecekleri hayal etmek epey güç.

Peki bu türlü bir tehlike var mı ve henüz külliyen keşfedilememiş bu bölgede neler gizli?

Son birkaç yılda yapılan bilimsel araştırmalara göre, Antarktika’nın Wenddell Denizi’ndeki buzulların altında tamı tamına 460 kilometre uzunluğa sahip bir ırmakla karşılaşıldı. Pekala bu ırmak nasıl oluştu?

Buzul katmanlarının altında biriken sular, zeminin kayganlaşmasına sebep olarak aslında bu buzulların, daha süratli bir biçimde okyanuslara karışmasına katkı sağlar. Bu noktada Antarktika’daki buzulların akıbetini belirleyen en çok önemli detaylardan biri, buzulların altında neler olup bittiğini keşfetmek.

Buzulların altında birikme eğilimi gösteren su birikintileri, iki farklı yolla oluşabilir.

İlki; yüzeydeki erime sebebiyle ortaya çıkan suların, buzullardaki yarıklardan aşağıya doğru akmasıyla gerçekleşir. Örneğin Grönland’daki buzullarda yaz aylarında eriyen sular, “muoulin” ismi verilen yarıklar oluşturarak derinlere doğru akar.

Bir diğer yol ise karanın üzerinde hareket eden ve yerkürede yayılan buzun arasında meydana gelen sürtünmenin açığa çıkardığı ısıdır. Ancak mevzubahis Antarktika olduğunda, buzulların üzerindeki erime oranı pek bir değer teşkil etmez. 

Çünkü Antarktika’da gerçekleşen yazlar, örneğin Grönland’da olduğu, buzullarda moulin oluşumlarına yol açacak derecede sıcaklıklarla geçmez. Böylelikle sadece yerküreden yayılan sürtünme ve ısı sebebiyle buzulların altına su birikebileceğini söylemek mümkündür.

Aslında Antarktika buzullarının altında bir göl oluşturacak kadar suyun olduğu öngörülüyordu lakin birkaç sene öncesine kadar, bu suların birbiriyle temaslı olup olmadığı başları karıştırmaktaydı. 

fakat bir grup araştırmacı yakın vakitte yaptıkları çalışmanın sonucu olarak aktardıkları bir makalede, Antarktika’daki buzulların altında karmaşık akarsu ağları olduğunu ifade etti. 

Araştırmacıların radar bilgilerinden yararlanarak gerçekleştirdiği bu çalışmaya göre, Weddell Denizi bölgesindeki buzulun altında kolları ağaç kısımlarını anımsatan, ortalama 460 kilometre uzunluğunda bir ırmak bulunmakta. Ancak bu durum, Antarktika buzulları için pek hayra alamet değil. 

Karadan denizlere uzanan bir yüzer buzulun altından, okyanusa doğru akma eğilimi gösteren bu su, buzulların alt kısımlarını evreli bir şekilde eritmekte ve aslında bu durum, buzulların yavaş yavaş kaybolduğuna işaret ediyor. 

Özetle iklim değişikliğinin buzullar üzerindeki tesiri üzerine yapılan çalışmalarda, bu buz altı ırmaklarını dikkate almak bir oldukça önemli. Bir diğer yandan buzullar için hayli çok önemli olan bu ırmak keşfi, bizlere Antarktika hakkında daha öğrenilecek ve keşfedilecek çok fazla şeyin olduğunu gösteriyor.