IBM, uzaydan 180 kat daha soğuk dev buzdolaplarıyla kuantum krizini çözdü

Süper bilgisayarların bile yetersiz kaldığı karmaşık hesaplamalar, kuantum bilgisayarlar sayesinde yakında hatasız bir şekilde çözüme kavuşabilir. Malzeme bilimi, kimya ve teorik fizik alanlarında devrim yaratması beklenen yeni bir gelişme, kuantum sistemlerindeki hata riskinin sıfırlanmasına dayanıyor.

Günümüzün hataya açık altyapılarını yüz milyonlarca işlemi kesintisiz yapabilen süper iletken sistemlere dönüştürmeyi amaçlayan IBM, beklenen hamleyi yaptı. Şirket, 2029 yılında dünyanın ilk hataya dayanıklı kuantum bilgisayarını kullanıma sunmayı hedefliyor.

Uzay boşluğundan daha soğuk dev üniteler

İşlemlerin sorunsuz yürütülmesi için gereken kararlı ortam, “kuantum buzdolabı” olarak adlandırılan modüler soğutucularla sağlanıyor. Yaklaşık 2,4 metre yüksekliğe ve genişliğe sahip bu devasa yapılar, adeta birer ev tipi buzdolabı mantığıyla çalışıyor. Süper iletken kuantum işlemci birimlerinin (QPU) çalışabilmesi için ortam sıcaklığının mutlak sıfıra yakın tutulması şart. Vakum mühürlü muhafazalar ile helyum kompresörlerinin yardımıyla sistem, uzay boşluğundan 180 kat daha soğuk olan 10 milikelvin (-273,14 santigrat derece) seviyesine kadar soğutuluyor.

Kablolarla sağlanan çipler arası iletişim

Teknoloji devi, farklı kriyojenik modüllerde yer alan kuantum işlemcileri birbirine bağlamayı başararak kritik bir altyapı engelini geride bıraktı. Çipler arasındaki veri transferi, “L-coupler” adı verilen bir metre uzunluğundaki alüminyum süper iletken kablolar vasıtasıyla gerçekleşiyor.

Modüler soğutma yapısını 2027 yılında devreye sokmayı planlayan firma, 2029 yılına gelindiğinde “Starling” isimli kuantum bilgisayarıyla tek bir oturumda 100 milyon kuantum kapısı işlemine ulaşmayı amaçlıyor. Çok sayıda şirketin hatasız sistemler geliştirmek için rekabet ettiği bu alanda IBM; yazılımdan işlemciye kadar binlerce mühendislik adımını bir araya getirerek yeni dönemin kapısını aralıyor.