Thomas Alva Edison’un en ünlü ve üretken mucitlerden biri olduğu bilinmekte. Hatta bilim tarihinde ve iş dünyasında patent kralı olarak ünlendiği bir gerçek. Edison’un kim olduğundan, sıra dışı özelliklerinden ve icatlarından yazımızda bahsediyoruz.

İcatlarıyla hayatımızı kolaylaştıran adam olarak nitelendirilen Edison’un o kadar çok buluşu var ki saymakla bitmiyor. Ayrıca hayatı o kadar değişik ki ünlenmesine sebep olan tek şey icatları değil. Edison ve Tesla arasındaki “gerilim” dolu savaş bu iki bilim bilim beşerinin tanınmasını da sağlıyor.
En üretken mucitlerden biri ve benzer vakitte patentlerin kralı diyebileceğimiz bir bilim insanı olan Edison’un hayatından tutun da Tesla ile savaşına kadar tüm kıssasından yazımızda bahsettik.
Üretken bir hayat geçiren Edison’un hayatı Ohio’da başlıyor

Edison’un kim olduğunu açıklarken Ohio’da ailesinin son çocuğu olarak dünyaya gelmiş ve hayatını daima çalışarak geçirmiş bir çocuk olarak geçirdiğini bilmekte fayda var. Çocuk yaşlarda bile yerel gazetecilik, tam vakitli telgraf operatörü benzeri mesleklerde çalıştığı bilinenler arasında. Hatta o denli çalışkan olduğu söyleniyor ki bu meslekleri icra ederkenzamanda bilimsel ve teknik kitaplar okumaya devam etmesi bu duruma bir örnek. Bu kitaplar sayesinde bilimle tanıştığını söylemek de palavra olmaz.
Eğitim hayatı düşünüldüğünde ise algılamasının yavaş olduğu düşünüldüğü için kısa bir okul hayatının olduğu ve eğitimine konutlarında devam ettiği biliniyor. Küçük yaşlarda bilime olan merakı kendisini fizik ve kimya kitaplarıyla buluşturduğu bilinen bir diğer gerçek. Hatta genç yaşında elektrik ve mekanik alanlarında deneyler yaptığını söylediğimizde eminim şaşırmazsınız.
Edison’un telgraf aleti üzerine çalıştığı bilinenler arasında fakat Edison’un çocukken geçirdiği bir hastalık sonucu kulaklarının daha az işittiği ve buna karşın telgraflar üzerine çalışması mucitin sizi şaşırtacak bir diğer özelliği.
İlk buluşu ticari bir başarısızlığa yol açmasına karşın yılmıyor
Yaptığı ilk buluşun patent aldığını fakat bu sürecin buluş satmayınca ticari bir başarısızlıkla sonuçlandığı biliniyor. Bu başarısızlık Edison’u yıldırmıyor ve telgraf konusunda bilgili olan Edison, telgrafla irtibatlı icatlar üretmeye devam ediyor
İlk başarılı icadı New York’a taşındıktan sonra üzerinde çalıştığı ve halka yönelik olacağını düşündüğü “Evrensel Stok Yazıcısı” olarak biliniyor. Kozmik stok yazıcısı “gerçek zamanlı” borsa bilgilerinin yatırımcılara iletilmesi gayesiyle kullanılıyor.
Edison, başarılı icatlarından sonra çalışmalarına devam etmesi için büyük ölçüde yatırımlar da alıyor. Hatta kurduğu ilk laboratuvarın bu yatırım sayesinde kurduğu bilinenler arasında. Bu tesisteki çalışmaları ise tekrar telgrafı geliştirmek üzerine. O denli ki, çift taraflı telgraf ve elektrik sinyallerini harflere dönüştüren bir yazıcı icat etmesiyle birlikte bu alanda tepeye çıktığını söylemek mümkün hale geliyor.
Menlo Park ile Edison mesleğinde yükseliyor
Telgraf üzerine çalıştığı laboratuvarını sattıktan sonra Menlo Park’a gelerek burada çalışmalarını başlatıyor. Edison için dönüm noktası olarak sayılan Menlo Park, New Jersey’de bulunan ilk endüstriyel araştırma laboratuvarı olarak tarihe geçiyor. Amerika için çok önemli bir yenilik olan Menlo Park, AR-GE tesisi olarak bir ilk başlatıyor.
Edison’un patentini alacağı birçok icat bu merkezde yapılıyor. Bu laboratuvarda fonograf aletini icat ettiği biliniyor. Fonograf, ses kaydeden bir aygıt olarak biliniyor ve hayli “ses” getiriyor. Hatta fonograf ile kaydedilen ilk mesaj “Mary’nin küçük bir kuzusu vardı.” mesajı.
Edison, Menlo Park’da telefon, elektrikli tren, elektrikli aydınlatmai birçok icadı geliştirmek için çalışmalar yapıyor ve büyük yatırımlar almaya devam ediyor. Bu icatları geliştirmek için o vakitler asistanı olan William Joseph Hammer ismi bilhassa önemli. Nedeni ise Hammer’ın elektrik ampulünün üretilmesindeki rolü büyük olması.
Ampul’ün keşfi ile birlikte elektrik sanayisindeki çalışmaları devam ediyor
Elektrik ampulü icat etmesiyle başlayan serüven Swan’ın elektrik ampulü üretmesi ve iki bilim beşerinin güçlerini birleştirmesiyle Edison etkisi ismi verilen bir deneyle devam etti. Edison tesiri “ısıtılan flamanın moleküler boşlukta elektron yayılması” olarak bilinmekte. Bu buluş ile birlikte 1883 yılında ihtilal yaratarak akkor ampul icat etmiş oldu.
1882 yılında Edison’un kurduğu ilk elektrik santrali devreye girdiğinde başarılarına muvaffakiyet katıyordu. O denli ki elektrik sanayisindeki çalışmaları dahil olmak üzere 1903 patentli buluşu bulunuyor. Teknolojinin gelişip günümüzdeki halini almasını sağlaması açısından Edison çok önemli bir bilim insanıdır.
Edison’un ampulden düşük akım geçirerek uzun süre kullanılabilen ışık saçan bu icadı bulmasıyla birlikte elektrik jeneratörleri, santrallerden akım ileten teller, lamba ve priz gibi çok önemli buluşların oluşturduğu tam aydınlanma sistemi oluşturması elektrik sanayisinde isminden sıkça söz ettirmesine imkan sağlıyor.
Tesla ile Edison rekabetinin odağında “alternatif akım” bulunuyor

Tesla ve Edison arasındaki savaşı tüm bilim topluluğunun bildiği bir gerçek. Bu savaş Tesla’nın alternatif akım sistemini Edison’a açıklamasıyla ve Edison’un kendisine teoriyle fazla zaman harcadığını söylemesiyle başlıyor. Bilinenin üzerine Edison doğru akımın mucidi sayılmakta.
Alternatif akım teorisini yok sayan Edison, Tesla’ya farklı bir görev ve bu vazifenin sonucunda 50.000 dolar teklif ediyor. Lakin Tesla görevi bitirdiğinde Edison, bu türlü bir paranın ona verilmeyeceğinden bahsediyor. Ortalarındaki savaşın fitilini ateşleyen bu olaydan sonra Edison’un Tesla’nın patentlerini satın alması rekabeti artırıyor.
Niagara Şelalesi’ndeki ilk hidroelektrik santrali, neon aydınlatmai çok önemli buluşlar Tesla’nın elinden çıkmış olsa da Edison’un karalama kampanyalarından etkilenerek muvaffakiyetlerini gereğince gösterememiş olması rekabetin ne kadar üst seviyede olduğunun bir göstergesi. Teknolojinin geldiği noktaya baktığımızda iki mucidin de teknolojinin gelişiminde katkısının büyük olduğu tartışmasız bir gerçek.
Edison’un en çok bilinen icatlarından kimileri:
Elektrikli Oy Kaydedici/1868

Elektrikli Kalem/1876

Karbonlu Mikrofon/1877

Akkor Flamalı Ampül/1878

Geliştirilmiş Fonograf/1888
Sinema Makinesi/1891
Edison Ford Elektrikli Otomobili/1914

Teknolojinin günümüzdeki gibi gelişmesinin öncülerinden biri olan Edison birçok buluş yaparak hayatımızı kolaylaştırmıştır. Sıra dışı lakin başarılarla geçmiş bir hayatı olan Edison’un birçok şirket kurduğu ve bu şirketleri yönettiği bilinenler arasında. İyi bir iş adamı olarak bilinen mucidin dünyaya kazandırdığı patentleri sayesinde bilime ışık tuttuğu görülüyor.
Diğer mucitlerin kıssalarını merak ediyorsanız aşağıdaki içerikleri de inceleyebilirsiniz: