Gemilerin Denizin Üzerinde Değil de Havada İlerliyormuş benzeri Gözükmesine Sebep Olan Fata Morgana Tesiri Nedir?

Bu terimi Titanic ile de duymuş olabilirsiniz. Bir vakitler Titanic’in batışına dair çıkan tezler tabiri caizse suçu, bu optik yanılsamanın üzerine atmıştı.

Sözü daha fazla uzatmadan bu tesire dair olan biteni anlamaya çalışalım.

Bazı hava şartlarında bilhassa denizde ya da düz yerde, uzaktaki cisimleri güya havada uçuyormuş aynıi görmek mümkündür.

Bu görüntü, olağanüstü aynıi görünse de aslında bir açıklaması vardır. Bu, bir tıp seraptır. Serap dendiğinde akıllara, çöllerde rastlanan bir durum gelir. 

Ciddi manada çöllerde gezen birçok gezgin, su birikintisi gibi görünen şeyin esasen çöl kumu olduğunu görünce hayal kırıklığına uğramıştır. ama serap, bir değil birkaç farklı biçimde oluşur.

Bu serapların bir tipi de Fata Morgana olarak kabul edilir ve temelde bunların hepsi optik bir yanılsamadır.

Seraplar, ışığın seyahati sırasında farklı yoğunluktaki hava katmanlarının bükülmesi sonucunda oluşur.

Farklı yoğunluktaki bu hava katmanlarına da büyük oranda hava sıcaklığındaki ani değişimler sebep olur. Sıcaklık değişimi ne kadar keskin olursa, ışığın sapması da o kadar fazla olacaktır.

Örneğin epey güneşli bir günde koyu renkli yol yüzeyleri, güneş gücünü emebildiği kadar emer. Bu sıcak yüzeylerle temas eden hava da iletim yoluyla ısınır. fakat hava zayıf bir termal iletken olduğundan sadece birkaç metre daha yüksekte çok daha soğuk hava yer alır.

Bunun sonucunda da yolun yüzeyi, sanki ıslakmış benzeri görünür. Fata Morgana tesirinde de bir soğuk hava katmanının üzerinde bir sıcak hava katmanı bulunur. Ortadaki fark da ışığı, görüş alanına doğru büker.

Araba sürdüğünüz zaman gördüğünüz serap ise tam aykırısı bir şekilde çalışır.

Bu süreçte soğuk hava, sıcak havanın üzerinde yer alır. Bunun sonucunda da ışık, aşağıya doğru bükülür. Yani esasen yerdeki su manzarası, gökyüzünün bükülmüş bir imajıdır.

Fata Morgana karada ya da denizde, kutup bölgelerinde yahut çöllerde görülebilir. Tekneler, adalar ve kıyı şeridi de dahil olmak üzere çabucak hemen her türlü uzak objeyi içerebilir. 

Bu tesir kutup bölgelerinde nispeten soğuk günlerde görülür. Çöllerde ise okyanusların ve göllerin üzerinde Fata Morgana ile karşılaşmak mümkündür. 

Hatta deniz düzeyinden dağ doruklarına kadar Dünya atmosferindeki herhangi bir yükseklikten ve uçaklardan bakıldığında bile bu optik fenomenle karşılaşılabilir.

İlginizi çekebilecek diğer içerikler: