Bugüne dek yılanlarla ilgili hiç ilgi alımlı bir bilgi edindiniz mi? Eminiz ki bu, birçok kişi için çift penise sahip olmaları değildir!

Yılanların neden iki penisi olduğu her ne kadar merak uyandırsa da aslında karmaşık bir yanıta sahip.
Üstelik bilimsel olarak bu çift penisin de bir ismi var: Hemipen.
Yalnızca yılanların değil, kertenkelelerin de çift penisi olduğu biliniyor.

Hayvanlar da tıpkı insanlarda olduğu gibi üremek için çiftleşiyorlar. Bizim alışık olduğumuzun dışında bir evrimsel adaptasyon yaşadıkları için hemipen de kulağa epeyce şaşırtan gelebiliyor. Pekala nedir bu hemipen?
Yılanlar ve kertenkeleler skuamlılar (pullular), diğer sürüngenlerden ve memelilerden farklı olarak çift penise sahiptir. Bu çift organ, “hemipen” olarak isimlendiriliyor. Üstelik her biri bir testisle temaslıdır.
Sağ testisten çıkan sperm sağ hemipen aracılığıyla, sol testisten çıkan sperm ise sol hemipen aracılığıyla dışarı atılıyor.

Hemipenler, olağanda yılanın kuyruğunun tabanında, bedene aksi bir şekilde depolanıyor. Hayli garip bir manzarası olsa da aslında bu yapı, çiftleşme esnasında avantajlar da sağlıyor. Yılanlar tek bir kere çiftleşse de çift penisin dönüşümlü kullanımı, bir erkek yılanın benzer periyotta daha fazla sperm transferi yapmasını mümkün kılıyor.
Erkek yılanların çiftleşme sırasında kullandığı sperm, çoklukla derhal tükeniyor. Lakin diğer hemipen kullanılarak dişiye taze bir sperm aktarılabiliyor, böylelikle arka arda çiftleşerek üremelerini kolaylaştırıyorlar.
Peki tek penis yetmez miydi?

Yılanların, diğer hayvanlardan başka olarak çift penise sahip olmasının arkasında evrimsel bir sebep yatıyor. Aslında bu durum, yılanların jenerasyonunun devamlılığı için de epeyce tesirli. Kimi dişi yılanlar, birkaç yıl boyunca çiftleşmiş oldukları erkeklerden gelen spermle bile gebe kalabiliyorlar.
Tabii bu adaptasyonun bir nedeni de yılan ve kertenkelelerin sadece belli devirlerde çiftleşebilmeleri. Çoğu yılan, kış uykusuna girmeden önce sadece bahar ve sonbahar periyotlarında çiftleşir. Bu kısıtlı devirde erkek yılanların penislerini dönüşümlü olarak kullanmaları, sperm rekabetini artırırken daha fazla üreme fırsatı da sağlıyor.
Yılan ve kertenkeleler, ekseriyetle birden fazla erkekle çiftleşirler.

Dişi yılanlar, bu sayede daha fazla erkekten gelen spermle döllenmiş yumurtalara sahip olur. Bu durum, yavrularının genetik çeşitliliğini artırırken hayatta kalma talihlerini da yükseltir. Genetik çeşitlilik, bilhassa bağışıklık sistemini destekleyen MHC (Major Histocompatibility Complex) genetik bölgelerde kritik kıymete sahip.
Yılanların çift penise sahip olmaları, yalnızca evrimsel bir adaptasyonun değil,zamanda üreme stratejilerinin de bir sonucudur. Bu organlar, erkeklerin daha fazla dişiyle çiftleşebilmesine imkan tanırken, dişilerin genetik çeşitlilik elde etmelerini sağlar.
Hemipenlerin dönüşümlü kullanımı, yılanların genetik materyallerini daha tesirli bir şekilde yaymalarını sağlarken dişi yılanların da hangi spermi kullanacaklarına karar vermelerine imkan tanıyor.
İlginizi çekebilir: