Hem Karada Hem de Suda Gidebilen Amphicar Neden İstenilen Muvaffakiyete Ulaşamadı? (Kullanmak İçin Tekne Ehliyeti Gerekiyordu)

O periyoda dair bu türlü çılgınca teknolojilerin hayata geçirilmesi, kulağa biraz garip gelse de “amficar” isminde bu araç, devrinin çok ötesinde bir icattı.

Üstelik Türkiye’de de kullanılan hem kara hem de su aracı amficar, nasıl oldu da bu türlü yenilikçi bir projeyken hayata tutunamadı?

Amfibi olarak da bilinen bu araçlar, kara ve su üzerinde eşzamanlı olarak hareket edebilme yeteneğine sahipti.

Bu araçlar, kullanıldıkları ortamın şartına ahenk sağlayabilme özellikleriyle ünlenmişti. Ticari, askeri ve sivil alanlarda büyük bir fonksiyona sahip araçlar, 19. Yüzyılın ortalarında hayatımıza dahil oldu. İlk amfibi araçlardan birisi, 1850’lerde geliştirilen Orukter Amphibolos isimli buharlı bir araçtı.

Bakıldığında suda gidebiliyorsa deniz yolculukları için de uygun olabilir düşünebiliriz. Lakin bu araçlar, deniz seyahatleri için pek uygun değildi.

II. Dünya Savaşı, amfibi araçların kullanımının yaygınlaşmasına neden olan çok önemli bir gelişmeydi.

Almanya, savaş sırasında Porsche Schwimmwagen modelini geliştirirken; ABD, DUKW isimli amfibi kamyonu üretmişti. Bu araçlar, kara birliklerinin ve materyallerinin deniz yoluyla taşınmasında çok önemli bir rol oynamış ve savaşın seyrini etkilemiştir.

DUKW, bilhassa askerlerin ve gereçlerin suda inançlı bir şekilde taşınmasını sağlayarak ordunun lojistik gücünü artırmıştı. Bu periyotta amfibi araçlar, sırf su üzerinde hareket etmiyor, zorlu kara şartlarında da faal olabiliyorlardı.

Savaş sonrası devirde de bu araçların gelişimi, sürat kesmeden devam etti.

1960’larda Alman mühendis Hans Trippel tarafından tasarlanan Amphicar 770, sivil kullanım için üretilmiş ilk amfibi arabalardan birisi oldu. Bu araç, kara yolunda bir araba gibi kullanılabilirken suya girdiğinde de bir tekneden farksızdı. Amphicar 770, periyodun araba sanayisi için ihtilal niteliğinde bir tasarım olup sivil alanda amfibi araçların kullanılabilirliğini gösteriyordu.

Tabii sivil amfibi araçların yaygınlaşması, maliyet ve üretim zorlukları sebeplerden ötürü çok fazla ilerleyemedi. Zira buna araçlar, özel proje ya da çok sınırlı üretimlerle sınırlı kaldı.

Peki ülkemizde amfibi araçlar kullanılıyor muydu?

Türkiye, amfibi araçların askeri alandaki kullanımını artırmak maksadıyla kendi mühendislik gücünü kullanarak yerli amfibi araçlar geliştirmişti. Türkiye’nin geliştirdiği SAMUR (Sahra Amfibi Araç), zorlu arazi şartlarında yüksek performans sergileyebilen çağdaş bir amfibi araçtı.

SAMUR, TSK’nın ihtiyacı doğrultusunda kara ve su yollarında süratli ve inançlı bir şekilde hareket edebilmek maksadıyla tasarlandı. Buna araçlar hem askerlerin hem de stratejik materyallerin süratle taşınmasını sağlayarak, operasyonel verimliliği artırıyordu.

Arama kurtarma faaliyetlerinde kullanılıyor.

Özellikle doğal afetlerde yapılan arama-kurtarma faaliyetleri, amfibi araçların en çok önemli kullanım alanlarından birisini oluşturuyor. Bu araçlar, su baskınları, seli afetlerde kara yolunun kapanması durumunda bile kurtarma ekiplerinin süratli bir şekilde ulaşımını sağlıyor.

Döneminin çok ilerisinde bir teknoloji olarak üretilen bu araçlar, sivil hayatta da hayli kritik sorumluluklar üstlendiği için epey tesirli bir kullanım sağlıyor. Şahsî kullanım için pek istek görmese de amfibi araçların, afet yardımından turizme kadar geniş bir yelpazede kullanım alanı bulunuyor.