Elimizdeki telefonlar, Dünya’nın bir köşesindeki trajediye nasıl yol açıyor?

Son iki hafta içinde, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin doğusundaki çatışmalarda 3.000’den fazla kişi hayatını kaybetti. CNN’în haberine göre, isyancı grup Alliance Fleuve Congo (AFC) ile Kongo güçleri arasındaki çatışmalar, bölgenin en büyük kenti Goma ve kaynak zengini Nyabibwe aynıi çok önemli maden kasabalarını etkiledi.

Orta Afrika’nın 100 milyondan fazla nüfuslu ülkesi Demokratik Kongo Cumhuriyeti, M23 ve düzinelerce diğer silahlı kümenin etnik ve kaynak temelli silahlı isyanları da dahil olmak üzere on yıllardır kanlı milis şiddetiyle boğuşuyor. Kabaca Batı Avrupa büyüklüğündeki bu ülke, her ikisi de elektronik üretimi için kritik değere sahip olan dünyanın en büyük kobalt ve koltan rezervleri de dahil olmak üzere geniş bir maden zenginliğine sahip. Kobalt, cep telefonlarına ve elektrikli araçlara güç sağlayan pillerin üretiminde kullanılırken, koltan da rafine edilerek telefonlarda ve diğer aygıtlarda çeşitli uygulamaları olan tantal haline getiriliyor.

Çatışmalar, maden bölgelerinde yoğunlaşıyor

Bu çatışmalar, bilhassa telefonlar ve diğer elektronik aygıtlarda kullanılan değerli minerallerin (kobalt ve koltan) bulunduğu maden bölgelerinde ağırlaşıyor. M23 isimli silahlı grup, bu kaynakları denetim ederek savaşlarını finanse ediyor. Dünya Bankası’na göre, Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde yaşayan insanların çoğu bu zenginlikten faydalanmıyor ve ülke, dünyadaki en yoksul beş ülkeden biri olarak kabul ediliyor.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin maden zenginliğinin büyük bir kısmı hükümet ile kaynak zengini doğu bölgelerini denetim eden silahlı gruplar arasında paylaşılmış durumda.

Maden çıkarma sanayileri yönetimi konusunda uzmanlaşmış bir analist olan Jean Pierre Okenda, CNN’e doğudaki bölgelerin M23 liderliğinde ele geçirilmesiyle ilgili olarak “Doğal kaynaklara erişim bu çatışmanın merkezinde yer alıyor” diyor ve devam ediyor: “İsyancılar tarafından işgal edilen bölgelerin madencilik alanları olması tesadüf değil. Kobalt ve koltan için global talep, krizi körüklüyor. Savaş yürütmek için para gerekir. Maden alanlarına erişim savaşı finanse ediyor” diyor.

Birleşmiş Milletler, M23’ün Rubaya’daki koltan ticaretinin global tantalum üretiminin %15’inden fazlasını karşıladığını ve isyancı gruba aylık yaklaşık 300.000 dolar gelir sağladığını belirtiyor. Bölgesel ve global liderler, bu krizi sonlandırmak için tahliller ararken, uzmanlar hükümetin yönetim modelini değiştirmesi gerektiğini vurguluyor.