Crespo Ölçeği ile dünyanın en tehlikeli hayvanlarını keşfedin: Hangi hayvanlar insanlık için en büyük tehdidi oluşturuyor?
Gezegenimizdeki en ölümcül hayvanların hangileri olduğu konusu yıllardır tartışılıyor, lakin artık Crespo Ölçeği isimli yeni bir sistem var.
Crespo Ölçeği nedir?
Yazar David Duarte Crespo‘nun geliştirdiği Crespo Ölçeği, bir hayvan çeşidinin makul bir ülkedeki rastgele bir birey için ne kadar tehdit oluşturduğunu ölçüyor. Ölçek, hayvanları nüfus büyüklüğü (PS) ve vefat oranı (MR) olmak üzere iki ana faktöre göre sıralıyor. PS, muhakkak bir ülkede tehlikeli bir hayvanla müsabaka mümkünlüğünü gösterirken, MR, global nüfusun (8 milyar) belli bir çeşidin yılda neden olduğu iddiası azamî mevt sayısına bölünmesiyle hesaplanıyor.
Crespo, bu iki faktörü kullanmasının sebebinin, bu dataların çabucak her tipe uygulanabilir olması ve saldırganlık özelliklerin bilakis net bir şekilde ölçülebilir ya da tahmin edilebilir olması olduğunu belirtiyor. Ayrıyeten, insanların yakınlarındaki yaygınlıkları nedeniyle evcil hayvanlar ve insanlar bu çalışmadan hariç tutuluyor.
Tehlike dereceleri ve kategorileri
PS ve MR’yi temsil eden sayılar, Tehlike Dereceleri (DoD) ismi verilen beş puan arasında dağıtılıyor. 1 DoD puanı “Çok Olası Değil”i, 5 DoD puanı ise “Çok Muhtemel”i temsil ediyor. Bu sayılar çarpılarak toplam DoD kıymeti elde ediliyor. Azamî DoD kıymeti 25 olup, bu değer hayvanın hangi kategoriye yerleştirileceğini belirliyor. Hayvanlar, DoD pahasına göre 1-5 arasında sıralanıyor; 5 “Çok Yüksek Tehlike” ve 1 “Düşük Tehlike” olarak kabul ediliyor. 3-5 kategorileri çok önemli tehditler olarak bedellendiriliyor.
Ve işte en tehlikeli hayvanlar
Yeterli dataya sahip olan hayvanlar bu ölçeğe dahil edilmiş durumda. Enteresan bir şekilde, 3-5 kategorilerindeki en tehlikeli hayvanlar ekseriyetle düşük ve orta gelirli ülkelerde bulunuyor. Çalışmada yer alan Russell engereği (Daboia russelii) dışında, en büyük tehditleri oluşturan hayvanların çoğu hastalık taşıyıcıları ya da parazitlerden oluşuyor.
Crespo Ölçeği’ne göre en büyük tehditler çoklukla sivrisinekler, Russell engereği, kan kurtları ve yabani köpekler olarak belirlenmiş.
Makale Asya Zooloji Araştırma Mecmuası’nda yayınlandı.