NASA astronotları Sunita Williams ve Barry Butch Wilmore, 2024’ün haziran ayında Starliner ile Uluslararası Uzay İstasyonu’na yalnızca bir haftalık test görevi için gönderildiler. Lakin teknik arızalardan ötürü Dünya’ya dönüşleri, 9 ay sonunda gerçekleşti.

18 Mart’ta Dünya’ya iniş yapan iki astronot, dile kolay, tam 9 ay boyunca uzayda neler yaşadı?
Uzayda kaldıkları 286 gün, bilim için yüzden fazla deneye de bakın nasıl imza atmışlar…
ISS’de tam 286 gün kalan Williams ve Wilmore, 150’den fazla deney gerçekleştirdi.

Astronotların ilk amaçlarından biri, gelecekteki Ay ve Mars misyonlarında kendi besinlerini yetiştirebilmesi için çok önemli olan uzay tarımı çalışmalarıydı. Mikro gravitede bitki yetiştirmenin sırlarını araştırdıkları “Bitki Su Yönetimi” projesinde, köklere su iletmek için hidroponik sistemler ve yüzey tansiyonu tekniklerini test ettiler.
Ayrıca Astrobee isimli otonom robotlarla çalışarak, uzay istasyonunun içinde haritalama ve bakım yapmayı da denediler. Bu robotlar da gelecekte astronotların iş yükünü azaltmak için tasarlandı.
ISS, sanılanın tersine daima bakım isteyen bir makine.

Biz onu, dev bir yörünge laboratuvarı olarak görsek de o benzer vakitte, devamlı olarak bakımının yapılması gereken bir makine. Williams ve Wilmore bu süreçte, rutin sistem denetimleri, arıza tamiratları ve uzay yürüyüşleri yaparak istasyonun işleyişini sürdürdü.
Üstelik Yapay Williams, dokuzuncu uzay yürüyüşünü gerçekleştirerek, en fazla uzay yürüyüşü yapan bayan astronot rekorunu da kırmış oldu.

Ayrıca ikili, ISS’in Veggie bitki yetiştirme sisteminin de bakımını yapt. Bu sistemle de zerzevat ve çiçek yetiştirmeye yönelik ışık, su ve besin denetimini denetlediler. Güneş panellerinin bakım ve dış ekipmanların değişimi gibi işleri de ihmal etmediler.
Sağlıklarını korumak için her gün 2 saat idman yaptılar.

Yerçekimsiz ortamda kas ve kemik kaybını önlemek için koşu bandı ve dirençli aletlerle çalışma da gerçekleştirdiler. Hayatta kalmak için bu rutinlere sadık kalan ikili, uzun vazifenin vücutlarını de çok etkilediğini vurguluyor. 9 ay boyunca gerçekleştirdiklerini anlattıkbelki de yaptıkları en çok önemli şey, uzayda uzun süre kalınca insan bedeninin nasıl etkilendiğini bizlere göstermek oldu.
18 Mart 2025’te, SpaceX’in Crew Dragon kapsülüyle Dünya’ya dönen Yapay Williams ve Butch Wilmore, yüzlerinde yorgun bir tebessüm ve başarma hissini taşıyordu.
Uzay araştırmaları açısından da epey verimli geçen bu süreç, bilim dünyası için de yadsınamaz bir tecrübe olduğunu söyleyebiliriz.