Kullandığımız Hiçbir Şeye Sahip Değiliz: Steam, Netflix ya da Spotify benzeri Platformlar Bir Gün Kapanırsa Ne Olacak?

Akıllı telefon, bilgisayar ve internet kullanımının yaygınlaşması, hayatımızda çok fazla şeyi değiştirdi. Mesela evvelden müzik dinlemek için radyo kullanır ya da kaset yahut CD satın alırdık. Sinema izlemek istediğimiz zaman ise DVD alır, hatta bunları sergilerdik. Bilhassa de 2000’li yıllarda DVD oynatıcılar, bir ev için olmazsa olmazdı.

Şimdiyse tüm bunlar geride kaldı. En son ne zaman bir albüm satın aldığınızı hatırlıyor musunuz? Ya da en son ne zaman bir sinema yahut oyunun fizikî kopyasını satın aldınız? Kullandığımız teknolojiler, hayatımızı tamamen dijital bir hâle getirdi. Artık sinema izlemek için Netflix platformları, oyun oynamak içinse Steam’i kullanıyoruz.

Artık hiçbir şeyin sahibi olmamaya başladığımızın farkında mısınız?

Dijital platformların sunduğu abonelik sistemlerinin hayatımızı kolaylaştırdığı konusunda hemfikiriz. Lakin bu durumun, artık hiçbir şeyin sahibi olmamamıza neden olduğunun farkında mısınız? Sonuçta Spotify aboneliğiniz sona erdiği zaman çalma listelerinize bile ulaşamıyorsunuz. Ya da Steam; hatırlayan okurlarımız kesinlikle olacaktır, Steam’in sahiplik değil, lisans tanımlaması üzerine olduğu artık açıkça gösteriliyor. Yani satın aldığınız şey oyunun kendisi değil. Yalnızca oyuna erişmenizi sağlayan bir dijital anahtar. 

Peki fizikî satın alımlar bu türlü miydi? Kutulu bir oyun aldığınız zaman sonsuza dek sizin oluyordu. aynı şey kaset, CD, DVD ve kitaplar için de geçerli. Bugünse hiçbir garantimiz yok. Şöyle düşünün; bir karar alındı ve Netflix’e erişim engeli getirildi. VPN kullanmayacağınızı varsayarak, elinizden ne gelir?

Steam, Spotify ya da Netflix, bir gün kapanırsa ne olur?

Kimse bu türlü bir şey olsun istemez. Bugün üstte logosunu gördüğünüz hangi platformu kullanıyor olursanız olun, ayrı kalmak istemezsiniz. Kim neden yeniden CD alıp müzik dinlemek istesin? Lakin bu türlü bir şey, bugün olmasa da bir gün yaşanabilir. Pekala Steam, Spotify ya da Netflix, bir gün kapanırsa ne olur? 

Açık konuşmak gerekirse bu sorunun net bir yanıtı yok. Mesela Steam, bundan yıllar önce kapanması hâlinde çevrim dışı çalışmasını sağlayacak bir yama üretilebileceğini söyledi. Pekala bunun bir garantisi var mı? Tahmin edebileceğiniz üzere yok. Netflix ya da Spotify gibi platformların kapanması hâlinde ise içeriklere erişiminiz imkânsız hâle gelecek. Hatta direkt bu platformlar için üretilmiş olan tüm içerikler, bir daha asla erişilemeyecek şekilde yok olacak.

Şakai geliyorişin aslı o denli değil: olaylar daha önce yaşandı!

Netflix, Spotify ya da Steam gibi platformların kapanmasını çok düşük bir mümkünlük olarak görüyor ya da bunu bir şaka olarak değerlendiriyor olabilirsiniz. Fakat size can sıkıcı bir haberimiz var. Geçmişte buna aynı olaylar yaşandı. Devrinin en tanınan platformlarından kimileri kapandı ve geride kalan hiçbir kullanıcı, bunu değiştirmek için hiçbir şey yapamadı.

MSN Music, Yahoo Music, Google Play Music, Microsoft eBooks ve Wii Shop gibi platformlar, geçmişte fişi çekilen mecralardan yalnızca kimileri. Şu Anda bunlarla ilgili örnekler verelim. Google Play Music kapandığı zaman satın alınan ya da yüklenen müzikler, YouTube Music’e aktarılamadı. Bu da insanların arşivlerinin yok olmasına neden oldu. Microsoft, eBooks’u kapattığında para iadesi yaptı lakin platformda bulunan kitaplar tamamen yok oldu. Daha da beteri var; Wii Shop kapandığı zaman para iadesi yapılmadığı aynıi oyunların sonradan indirilebilmesini sağlayan doğru düzgün bir seçenek bile sunulmadı. 

Peki bunadurumlardan korunmanın bir yolu var mı?

Ne yazık ki dijital olarak eriştiğimiz içerikleri yüzde 100 muhafazanın bir yolu yok.fakat tekrar de yapabileceğiniz birtakım şeyler var. Mesela sizin hakikaten çok önemli olan bir albümü ya da sinemanın fizikî kopyasını satın alabilirsiniz. Dijital Hak Yönetimi (DRM) kapsamında olmayan oyunlar da bir nebze kalıcı olacaktır. 

Bu metotlara alternatif olarak değerlendirebileceğiniz bir diğer tahlil yolu da açık kaynak kodlu ya da merkeziyetsiz platformları kullanmaktır. Tabii buna aynı platform ve içeriklerin sayısı hayli az olduğu için çok da işinize yaramaz. Öte yandan; son olarak içerikleri korsan hâline getirebilirsiniz ancak bunun emek hırsızlığı olduğu gerçeğini unutmamak gerekiyor. Webtekno olarak bu türlü bir yaklaşım içinde olmanızı tavsiye etmiyoruz.