Microsoft’un “Jumpstart” bilmecesi: Dev üreticilere gizli baskı mı yapılıyor?

Microsoft, işletim sistemi Windows üzerindeki hakimiyetini kullanarak rekabeti engellediği iddiasıyla bir kez daha sert bir kayaya çarptı. Geçmişte internet tarayıcısı pazarındaki agresif tutumu nedeniyle Avrupa ve Amerika’da defalarca inceleme geçiren şirket, bu kez Brezilya’dan gelen ciddi bir hamleyle karşı karşıya.

Brezilya’nın tekel karşıtı kurumu Ekonomik Savunma İdari Konseyi (CADE), aralarında teknoloji devleri Dell, HP, Lenovo ve Samsung’un da bulunduğu on büyük bilgisayar üreticisini mercek altına aldı. Soruşturmanın merkezinde ise Microsoft’un “Jumpstart” adlı gizemli programı yer alıyor.

Bu inceleme, popüler internet tarayıcısı Opera’nın şikayeti üzerine başladı. İddiaya göre Microsoft, bilgisayar üreticilerini dolaylı yollarla baskı altına alıyor ve Windows yüklü cihazlarda sadece kendi tarayıcısı olan Edge’in ön tanımlı gelmesini sağlıyor. CADE, bu durumun serbest piyasa koşullarını bozup bozmadığını anlamak için üreticilere kapsamlı soru listeleri gönderdi. Kurum, 2020 ile 2025 yılları arasında satılan bilgisayarların dökümünü, Jumpstart programı kapsamında satılan cihazların oranını ve özellikle sadece Microsoft Store uygulamalarına izin veren “Windows S Modu” ile satılan ürünlerin sayısını tek tek talep ediyor.

Jumpstart programı ve kapalı kapılar ardındaki pazarlıklar

Brezilyalı düzenleyiciler, Microsoft ile bilgisayar üreticileri arasındaki ticari ilişkinin perde arkasını aydınlatmaya kararlı görünüyor. Üreticilere gönderilen mektuplarda, Jumpstart programına uyulmaması durumunda ne gibi cezai yaptırımların olduğu ve Microsoft’un bu sözleşmeleri “ya kabul et ya da vazgeç” şeklinde bir dayatmayla sunup sunmadığı sorgulanıyor. Ayrıca, bu program kapsamındaki bilgisayarlara hangi üçüncü taraf yazılımların yüklenmesine izin verildiği ve hangilerinin kesinlikle yasaklandığı da merak edilen konular arasında. Üreticilere yöneltilen en çarpıcı soru ise şu: “Bu programdan çıkarsanız şirketiniz ne kadar finansal zarar görür?“

Bu gelişme, Google Chrome, Vivaldi ve Opera gibi tarayıcıların oluşturduğu Tarayıcı Seçimi İttifakı (BCA) tarafından memnuniyetle karşılandı. İttifak, 12 Şubat 2026 itibarıyla hız kazanan bu soruşturmanın, tüketicinin seçme özgürlüğünü kısıtlayan uygulamalara karşı atılmış dev bir adım olduğunu savunuyor. Microsoft’un küresel çaptaki uygulamalarının mercek altına alınması, sadece Brezilya pazarını değil, dünya genelindeki teknoloji rekabetini de etkileyecek potansiyele sahip.

Microsoft’un bu kuşatma karşısında nasıl bir savunma stratejisi izleyeceği henüz netleşmiş değil. Ancak eğer Jumpstart programının rakipleri kasıtlı olarak engellediği kanıtlanırsa, yazılım devini hem yüklü tazminatlar hem de Windows’un işleyiş modelinde zorunlu köklü değişiklikler bekliyor.