Fırın kapağından devasa bir veri bankasına: Mutfaktaki cam artık verilerimizi koruyacak

Dijital çağın en büyük çıkmazlarından biri olan veri depolama sorunu, mutfaklarımızdaki fırın kapaklarından tanıdığımız sıradan bir cam parçasıyla çözülüyor olabilir. Microsoft’un bir süredir üzerinde çalıştığı “Project Silica” kapsamında, devasa miktardaki bilgi avuç içine sığan cam levhalara yazıldı.

Nature dergisinde yayımlanan güncel araştırma, dijital verilerin ömrünü insanlık tarihini bile geride bırakacak bir süreye, tam 10 bin yıla taşıyor. Bu gelişme, bugün kullandığımız ve ömrü oldukça kısa olan sabit disklerin devrini tamamen kapatabilir.

Daha önceki denemelerde sadece üretimi zor ve maliyetli olan saf silika camı kullanılıyordu. Ancak araştırmacılar, artık fırın kapaklarından tanıdığımız dayanıklı “borosilikat” camları da veri bankası olarak kullanmanın bir yolunu buldu. Araştırma ekibinin başındaki Richard Black, bu ilerleme sayesinde maliyet engelinin aşıldığını ve teknolojinin ticari olarak uygulanabilir hale geldiğini belirtiyor. Testler sırasında yaklaşık 12 santimetre çapındaki incecik bir cam parçasına tam 4,8 terabayt veri sığdırıldı. Bu miktar, 200 adet yüksek çözünürlüklü 4K filmi tek bir cam levhada yüzyıllarca saklamak demek.

Günümüzde kullanılan SSD veya sabit diskler genelde 10 yıl gibi kısa bir süre sonra bozulma belirtileri gösteriyor. Cam tabanlı bu yeni teknoloji ise veri kaybı riskini neredeyse tamamen ortadan kaldırıyor. Yazma hızı saniyede 3,13 megabayt ile standart disklerin henüz gerisinde kalsa da, bu sistemin asıl hedefi kişisel kullanım değil; devasa dijital kütüphaneleri ve devlet arşivlerini koruma altına almak. Microsoft, bu amaçla Norveç’teki “Küresel Müzik Kasası” ile ortaklık kurarak dünyanın en önemli müzik kayıtlarını bu cam levhalarda mühürlemeyi planlıyor.

Atomik seviyede veri yazma teknolojisi

Bu inanılmaz kapasiteye ve dayanıklılığa ulaşmak için lazer teknolojisi baştan aşağı yenilendi. Artık her veri noktası için ayrı darbeler göndermek yerine, tek bir lazer atışını bölerek aynı anda birden fazla noktaya veri işleyen bir yöntem kullanılıyor. Bilgiler, camın yapısındaki atomik faz değişimine kodlandığı için dış etkenlerden etkilenmiyor.

Bilim insanları, yaptıkları hızlandırılmış yaşlandırma testleriyle camın içindeki verilerin 10 bin yıl boyunca bozulmadan kalacağını net bir şekilde öngörüyor. Ekip şu an lazer gücünü artırarak yazma hızını daha yukarılara çekmek için çalışıyor.