Hayatını Kaybeden Kıymetli Tarihçimiz İlber Ortaylı’nın Yazdığı Tüm Kitaplar ve Önerdiği Eserler

Türkiye’nin en saygın tarihçilerinden biri olan İlber Ortaylı, tarih bilgisini geniş kitlelere ulaştırma konusundaki başarısıyla hafızalara kazınmış bir isim.

Osmanlı tarihi başta olmak üzere diplomasi tarihi, şehir tarihi ve kültür tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla Türkiye’de tarih anlatımının en güçlü temsilcilerinden biri olarak kabul edildi.

Tarihi Milyonlara Sevdiren İsim: İlber Ortaylı Kimdir?

1947 yılında Avusturya’nın Bregenz kentinde dünyaya gelen Prof. Dr. İlber Ortaylı, çocuk yaşta ailesiyle birlikte Türkiye’ye geldi. Eğitim hayatını Ankara’da sürdüren Ortaylı, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde başladığı akademik kariyerini yıllar boyunca hem Türkiye’de hem de yurt dışında verdiği derslerle devam ettirdi. Osmanlı idare tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla uluslararası alanda da saygınlık kazanan Ortaylı, aynı zamanda bir dönem Topkapı Sarayı Müzesi’nin müdürlüğünü üstlenmişti.

Yıllar boyunca kaleme aldığı eserlerle tarih bilgisini yalnızca akademik çevrelerle sınırlı bırakmayan Ortaylı, geniş bir okur kitlesine ulaşmayı başardı. Özellikle popüler tarih kitapları sayesinde birçok kişi için tarihe açılan bir kapı oldu.

Bugün geride bıraktığı kitaplar, makaleler ve yetiştirdiği öğrencilerle Türk tarih yazımında silinmesi zor bir iz bırakan Ortaylı’yı anarken; onun kaleme aldığı eserleri ve sık sık okunmasını önerdiği bazı önemli kitapları sizler için bir araya getirdik.

İlber Ortaylı’nın Tüm Eserleri:

• 1974 – Tanzimat’tan Sonra Mahallî İdareler
• 1978 – Türkiye’de Belediyeciliğin Evrimi (İlhan Tekeli ile)
• 1979 – Türkiye İdare Tarihi
• 1980 – Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu
• 1981 – Gelenekten Geleceğe
• 1983 – İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı
• 1985 – Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Yerel Yönetim Geleneği
• 1986 – İstanbul’dan Sayfalar
• 1994 – Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devleti’nde Kadı
• 1996 – Türkiye İdare Tarihine Giriş
• 2000 – Osmanlı Aile Yapısı
• 2001 – Tarihin Sınırlarına Yolculuk
• 2001 – Osmanlı İmparatorluğu’nda İktisadî ve Sosyal Değişim
• 2002 – Osmanlı Mirasından Cumhuriyet Türkiyesi’ne (Taha Akyol ile)
• 2004 – Osmanlı Barışı
• 2005 – Barış Köprüleri: Dünya’ya Açılan Türk Okulları
• 2006 – Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 1
• 2006 – Kırk Ambar Sohbetleri
• 2006 – Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 2
• 2007 – Eski Dünya Seyahatnamesi
• 2007 – Yahudilik Tarihi (Ahmet Almaz ile)
• 2007 – Avrupa ve Biz
• 2007 – Batılılaşma Yolunda
• 2007 – Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 3
• 2007 – Mekân ve Olaylarıyla Topkapı Sarayı
• 2008 – Osmanlı Sarayında Hayat
• 2008 – Tarihimiz ve Biz
• 2008 – Tarihin İzinde
• 2009 – Tarihin Işığında
• 2010 – Türkiye’nin Yakın Tarihi
• 2011 – Defterimden Portreler
• 2011 – Tarihin Gölgesinde (Taha Akyol ile)
• 2012 – Yakın Tarihin Gerçekleri
• 2012 – Cumhuriyetin İlk Yüzyılı 1923-2023
• 2013 – İlber Ortaylı Seyahatnamesi
• 2014 – İmparatorluğun Son Nefesi
• 2014 – Eski Dünya Seyahatnamesi
• 2015 – Türklerin Tarihi
• 2016 – Türklerin Tarihi: Anadolu’nun Bozkırlarından Avrupa’nın İçlerine
• 2016 – İttihat ve Terakki
• 2016 – Hukuk ve İdare Adamı Olarak Osmanlı Devletinde Kadı
• 2016 – Osmanlı’ya Bakmak Osmanlı Çağdaşlaşması
• 2016 – İstanbul’dan Sayfalar
• 2017 – Türklerin Altın Çağı
• 2017 – Tarihe Yön Veren 100 Lider
• 2018 – Gazi Mustafa Kemal Atatürk
• 2019 – Bir Ömür Nasıl Yaşanır
• 2020 – Türklerin Tarihi
• 2021 – Yakın Tarihin Gerçekleri
• 2022 – İnsan Geleceğini Nasıl Kurar
• 2022 – Türklerin Tarihi 2
• 2023 – 1923 Cumhuriyetin İlk Yüzyılı 2023
• 2024 – Avrupa ve Biz – Geçmişten Günümüze
• 2025 – Fatih Sultan Mehmed: Doğunun ve Batının Efendisi
• 2025 – Cumhuriyet’in İlk Sabahı (Gökçe Akgül ve Şermin Yaşar ile)
• 2025 – Kuruluş: Cumhuriyet’e Giden Yol

İlber Ortaylı’nın Okunmasını Tavsiye Ettiği Kitaplar

İlber Ortaylı, birçok konuşmasında ve röportajında gençlere tarih ve kültür alanında mutlaka okunması gereken bazı eserleri de öneriyordu. Onun sık sık tavsiye ettiği kitaplardan bazıları şunlar:

Tarih Kitapları:

• Halil İnalcık – Devlet-i Aliyye
• Halil İnalcık – Osmanlı İmparatorluğu: Klasik Çağ
• Bernard Lewis – Modern Türkiye’nin Doğuşu
• Fernand Braudel – Akdeniz ve Akdeniz Dünyası
• Edward Gibbon – Roma İmparatorluğu’nun Gerileyiş ve Çöküş Tarihi

Klasik Edebiyat:

• Dostoyevski – Suç ve Ceza
• Tolstoy – Savaş ve Barış
• Balzac – Goriot Baba
• Victor Hugo – Sefiller

Türk Edebiyatı:

• Ahmet Hamdi Tanpınar – Saatleri Ayarlama Enstitüsü
• Yakup Kadri Karaosmanoğlu – Yaban
• Reşat Nuri Güntekin – Çalıkuşu

Ortaylı’ya göre bu eserler yalnızca tarih veya edebiyat öğrenmek için değil; bir toplumun zihniyetini ve kültürünü anlamak için de oldukça önemliydi.

Geride Kalan Büyük Bir Kültürel Miras

İlber Ortaylı, yalnızca akademik başarılarıyla değil; bilgiyi geniş kitlelerle paylaşma konusundaki çabasıyla da Türkiye’nin kültürel hayatında önemli bir iz bıraktı. Yazdığı kitaplar ve gençlere önerdiği eserler, onun tarihe ve okumaya verdiği değerin en önemli göstergeleri arasında yer alıyor. Onu, bıraktığı bu değerli mirasla hatırlamaya devam edeceğiz.