Seri katillerin devri kapanıyor mu: İstatistikler suç dünyasındaki büyük düşüşü kanıtladı

Polisiye kitapların veya sinema perdesinin en ürkütücü figürleri olan seri katiller, sanılanın aksine gerçek dünyada giderek daha nadir görülen bir fenomene dönüşüyor. Küresel çapta tutulan en büyük suç veritabanları, 1980’li yıllarda korkutucu bir zirve yapan seri cinayet istatistiklerinin 2000’li yıllarla beraber neden hızla eridiğini bilimsel verilerle kanıtladı.

Her şey, 90’lı yıllarda Radford Üniversitesi’nden Michael G. Aamodt‘un öğrencilerine verdiği mütevazı bir ödevle başladı. Zamanla Florida Gulf Coast Üniversitesi’nin de katkılarıyla devasa bir dijital arşive evrilen bu çalışma, suç dünyasının karanlık yüzünü tüm çıplaklığıyla rakamlara döktü.

FBI tarafından “farklı zaman dilimlerinde iki veya daha fazla cinayet işleyen kişi” olarak tanımlanan bu suçluların dağılımı, ABD özelinde oldukça çarpıcı bir yoğunluk gösteriyor. 1900 yılından günümüze kadar dünya genelindeki seri katillerin yaklaşık yüzde 67’si Amerika Birleşik Devletleri sınırları içerisinde görüldü. Dünya nüfusunun sadece küçük bir kısmını temsil eden bir ülkenin 3.613 katille listenin başında yer alması, kriminologları derin araştırmalara sevk etti. Bu ürkütücü tabloda ABD’yi, sayıca çok daha geriden gelen İngiltere, Japonya ve Güney Afrika gibi ülkeler takip etti.

Veriler, suçun işleniş biçimi ve motivasyon kaynağı açısından cinsiyetler arasında keskin farklar olduğunu ortaya koydu. 1900’lerin başında seri katillerin üçte biri kadınlardan oluşurken, günümüzde bu oran yüzde 6 seviyelerine kadar çekildi. Kadın katiller genellikle maddi kazanç odaklı hareket ediyor ve kurbanlarını aile çevrelerinden seçerek zehirleme yöntemine başvuruyor. Erkeklerde ise durum tamamen farklı bir boyutta. Aile dışındaki yabancıları hedef alan erkeklerin, ateşli silah veya fiziksel şiddet kullanarak işlediği cinayetlerin arkasındaki temel itici güç genellikle “kişisel haz” olarak kayıtlara geçti.

Seri cinayetlerin sonunu getiren toplumsal değişim

Peki, 1980’lerde sadece bir yıl içinde yüzlerce kurban verilmesine neden olan bu dalga nasıl dindi? Uzmanlara göre bu durumun tek bir cevabı yok. Gelişen teknoloji sayesinde kolluk kuvvetlerinin tespit yöntemleri artık çok daha keskin sonuçlar veriyor. Mali suçların ve sigorta dolandırıcılıklarının sıkı takibi, katillerin “seri” unvanını alacak sayıya ulaşmadan yakalanmasını sağladı.

Toplumun değişen yaşam alışkanlıkları da bu suçlar için elverişli ortamı ortadan kaldırdı. Geçmişte oldukça yaygın olan otostop çekmek, çocukların sokaklarda yalnız dolaşması veya yabancılara kontrolsüz yardım etmek gibi eylemler artık yerini daha temkinli bir sosyal hayata bıraktı. Ayrıca ABD’deki şartlı tahliye yasalarının sertleşmesi, geçmişte bu tür suçlara meyilli kişilerin sokaklara geri dönme ihtimalini minimize etti. Kısacası, teknolojik gözetim ve artan güvenlik bilinci, seri katil kavramını yavaş yavaş geçmişin karanlık bir anısı haline getirdi.