Gözüme Toz Kaçtı: 25 Yıllık Ekran Kartına Güncelleme Geldi

Linux kernel 7.3, 3dfx Voodoo 3 ekran kartları için nostaljik bir güncelleme getiriyor. Bu güncelleme, 1990’ların sonundan kalma klasik donanımın modern sistemlerdeki kullanımını kolaylaştırıyor.

3dfx Voodoo 3 ekran kartları, artık sistem BIOS’unun desteğine ihtiyaç duymadan doğrudan Linux üzerinden başlatılabiliyor. Bu gelişme, özellikle firmware desteğinin kısıtlı olduğu eski veya egzotik sistemlerde büyük bir avantaj sağlıyor.

BIOS Bağımlılığını Kaldıran Yeni Sürücü

Geliştirici Daniel Palmer tarafından hazırlanan yamalar, tdfxfb framebuffer sürücüsünün çalışma mantığını değiştiriyor. Eski sürücü, kartın sistem tarafından zaten başlatıldığını varsayarak hareket ediyordu.

Ancak yeni kod, kartın kendi video BIOS’undaki yapılandırma bilgilerini kullanarak başlatma işlemini Linux üzerinden gerçekleştiriyor. Bu sayede sistem firmware’i devre dışı kalsa bile ekran kartı görüntü verebiliyor.

Palmer, bu sorunu ilk olarak PCI köprüsü bulunan bir Amiga 4000 sisteminde Voodoo 3 kullanırken fark etti. Linux kartı tespit etse de, kart başlatılmadığı için ekrana görüntü gelmiyordu.

Yeni güncelleme ile bu engel ortadan kalkıyor ve kartın VGA çekirdeği doğrudan Linux tarafından yönetilebiliyor. Şu an için bu özellik sadece Voodoo 3 modelleri için geçerli durumda.

Voodoo 4 ve 5 serisi kartlar farklı BIOS düzenlerine sahip olduğu için, bu modeller için planlanan destek mevcut yamalardan çıkarıldı. Yine de bu gelişme, retro donanımların modern Linux çekirdeklerinde neden hala ilgi gördüğünü kanıtlıyor.

Deneysel 3D Performansı ve Gelecek Planları

Güncellemenin getirdiği imkanlar sadece temel görüntüleme ile sınırlı kalmıyor. Palmer, Voodoo 3 için deneysel bir 3D yolu üzerinde de çalışmalarını sürdürüyor.

Yeni /dev/tdfx3d cihaz arayüzü, yazılımın kartın 3D donanımına doğrudan erişmesine olanak tanıyor. Bu yapı, smoltdfx kütüphanesi ve smolminigl OpenGL uygulaması ile birleşerek kartın 3D yeteneklerini ortaya çıkarıyor.

Testler, bu kurulumun X sunucusu veya Mesa gibi modern katmanlara ihtiyaç duymadan Quake oyununu çalıştırabildiğini gösteriyor. Performans henüz mükemmel olmasa da, bu çalışma retro donanım meraklıları için oldukça heyecan verici.

Palmer, geliştirmeleri yaparken QEMU emülasyonundan da faydalanıyor. Gerçek donanım ve emülatör arasındaki farklar, kodun iyileştirilmesi için sürekli karşılaştırılıyor.

Bu teknoloji, gelecekte PCI passthrough yöntemiyle sanal makinelerde Voodoo 3 kullanımının önünü açabilir. Windows 98 veya DOS dönemine ait yazılımların, orijinal donanım üzerinde çalıştırılması teorik olarak mümkün hale geliyor.

Linux 7.3, 25 yaşındaki bir donanımı modern bir GPU’ya dönüştürmese de, donanım desteğindeki önemli bir boşluğu dolduruyor. Sizce eski ekran kartlarını modern sistemlerde çalıştırmak hala mantıklı mı, yoksa sadece bir hobi mi?