Köpek Irkları ile Davranışları İrtibatlı Olmayabilir

Kimilerimiz her ne kadar kendimize bir can dostu seçerken önemsemesek de, bazıları için köpek sahiplenirken cinsinin ne olduğu epey kıymetlidir. Mesela akıllı ve oyuncu bir köpek isterseniz genelde collie cinsi, tüm aile bireylerine hitap eden dışa dönük bir köpek istiyorsanız labrador cinsi önerilir.

Köpek ırkları uzun vakittir muhakkak davranışlar ve mizaçlarla tanımlanmış olabilir; lakin yeni bir genetik araştırmaya göre bu, pek de doğru olmayabilir. Söz konusu yeni araştırma, ırk üzerinden köpek davranışlarına ve kişiliklerine dair çıkarımda bulunmanın ‘yetersiz’ bir gösterge olduğunu öne sürüyor.

Irklara göre köpek davranışlarının değişiklik göstermesi, binlerce yıllım evrimden kaynaklanıyor

78 safkan ırkı ve karışık ataları kapsayan 2.155 köpeğin genomlarını araştıran araştırmacılar, safkan köpek sahiplerinden alınan 18.000’den fazla anket karşılığından yola çıkılarak yaygın köpek davranışlarını açıklayabilecek çok az genetik varyant olduğunu buldular.

Araştırmaların sonucunda uzmanlar, köpek genomunda, bir köpeğin talimatları ne kadar iyi takip ettiği ya da ne kadar uluduğui davranışsal özelliklerle güçlü bir şekilde bağlantılı 11 nokta belirlediler. Fakat tuhaf bir şekilde bunların hiçbiri köpeğin cinsine mahsus değildi. Hatta elde edilen verilere göre köpeğin cinsi, tek tek köpekler arasında tanımlanan davranışsal varyasyonun sırf yüzde 9‘unu açıklamak için kafiydi ve hiçbir davranışsal özellik de sadece bir köpek tipine has değildi.

Bir noktada araştırmacılar yaş ve cinsiyetin, aslında köpeğin davranışlarının daha güçlü belirleyicileri olduğunu tespit etti. Bu hususa ilişkin olarak “Belirli çağdaş köpek ırklarının özellikleri olarak düşündüğümüz davranışların çoğu, büyük olasılıkla kurttan yabanî köpeğe, evcil köpeğe ve nihayet çağdaş ırklara kadar binlerce yıllık evrimden kaynaklanmıştır” şeklinde kaydeden Massachusetts Üniversitesi’nden Elinor Karlsson, “Bu kalıtsal özellikler, çağdaş köpek ırkları kavramımızdan binlerce yıl öncesine dayanıyor.” sözlerini kullanıyor.

Yıllar öncesinde köpekler av, korunma ve sürü liderliği özelliklerine göre seçiliyordu

Bugün var olan köpek ırklarının çoğu, yalnızca geçtiğimiz bir ya da iki yüzyılda estetik ya da fizikî ülkülere göre seçilmekte. Lakin bundan öncesinde yavrular ne kadar iyi avlanabilecekleri, korunacakları ya da sürü sürüleceklerine dair tahminlere göre seçilirdi.

Birbiriyle ve etrafla etkileşime giren birçok küçük genden kaynaklanan davranışi karmaşık özelliklerin bir köpek kuşağından başkasına aktarılması kesinlikle söylediği söz edilen olabilir; lakin çağdaş evcil hayvan sahiplerinin, bizim bugün bildiğimiz ırklar üzerinde hakikaten bir tesir yaratmak için kâfi vakti olmamış olmayabilir. Bu da Karlsson ve meslektaşlarının, köpek davranışlarında sadece cinsten çeşide çok hafif genetik farklılıklar bulmuş olmasını açıklayabilir. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki tüm ‘safkan’ köpeklerin yarısından fazlasının birden fazla cinsten cedde sahip olduğunu düşündüğünüzde ise bu farklılıklar yalnızca dahahafif ve az besbelli bir hale gelir.

Mevcut genomik çalışmada, bir köpeğin border collie atalarına sahip olması ile köpeğim bildirilen teklif verilebilirliği ya da insan istikametini takip etme yetenekleri arasında genetik bir tesir var görünüyordu. Öte yandan Labrador av köpeği ataları ile insan toplumsallığı arasında çok önemli bir tesir gözlemlenmedi. Öbür bir deyişle, safkan labrador sahiplerinin bunu çeşidin çok önemli bir özelliği olarak bildirmesine karşın, bir köpeğin labrador atalara sahip olması, onun insanlarla daha sosyal olacağı manasına gelmiyordu.

Şayet bu araştırmanın sonuçları doğruysa ve cins davranışlarıyla ilgili varsayımlarımız yalnızca bir abartıdan ibaretse bu, makul ‘saldırgan’ köpek ırklarını yasaklayan ulusal siyasetlerin bir bilimsel bir temeli olmadığı manasına gelebilir.şey, pit bull ırkları kapsamayı reddeden sigorta poliçeleri için de söylenebilir.

Çağdaş köpek yetiştiricilerinin, köpek davranışları üzerinde pek bir tesiri olmayabilir

Karlsson’un araştırması, köpeklerde cins temelli davranışın ardındaki genetiği inceleyen ilk araştırmalardan biri olabilir; lakin geçmiş araştırmalarda, bir cins içindeki köpek davranışındaki farklılıkların, cinsler ortasındakine neredeyse muadil olduğu sonucu elde edilmişti. Tabii köpek davranışının gerisindeki genetiği belirlemek için daha fazla çalışma yapılmasına ihtiyaç var; fakat yeni bulgular çağdaş yetiştiricilerin, köpeklerin kişilikleri üzerinde pek bir tesiri olmadığını gösteriyor.

Özcesi köpeğiniz bir emrinizi yerine getirdiğinde yahut sizinle koltukta sarılarak yattığında bu, günümüz çağdaş köpek yetiştiricilerinin yaptığı iştense, daha çok cetlerimiz ile kontaklı olabilir.