Yaklaşık 150.000 yıllık olduğu düşünülen diş, Denisova insanlarının bildiğimiz tarihini değiştiriyor

Laos’ta bir mağarada bulunan genç bir kızın dişinin, Denisova insanları olarak bilinen bir grup tarih öncesi insan akrabasına ait olduğu ortaya çıktı. Keşfin, araştırmacıların çağdaş insan evrimini daha iyi anlamalarına yardımcı olacağı söyleniyor.

Denisova insanları, ilk olarak 2010 yılında kuzey Rusya’daki bir Sibirya mağarasında kalıntıları keşfedilen, yani nispi olarak yeni keşfedilen insan akrabaları. Bu ilk keşfin akabinde, en az 200.000 yıllık kemikler ve Tibet’te bulunan bir çene kemiği de dahil olmak üzere daha fazla kalıntı bulundu.

Geçtiğimiz hafta Nature Communications mecmuasında bulguları yayınlanan Laos’taki azı dişinin keşfi, Denisova insanlarının izlerinin Güneydoğu Asya’da ilk defa bulunması manasını taşıyor. Bu da, bugün bölgede yaşayan çağdaş insanlarla bir kontağa işaret ediyor.

Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi’nden ortak muharrir ve paleoantropolog Laura Shackelford, USA TODAY’e e-posta yoluyla “Dişi bulduğumuzda şaşırdık zira Denisova insanlarını aramıyor ve hatta buna bir keşif beklemiyorduk” dedi.

Diş, Laos’un başşehri Vientiane’nin yaklaşık 250 kilometre kuzeyinde, Tam Ngu Hao yakınlarında Kobra Mağarası olarak bilinen yerde bulundu. Kalıntı, çağdaş insan dişine benziyor fakat yüzeyindeki çıkıntı ve uçlar en büyük fark olarak öne çıkıyor. 2018 yılında bulunan fosil, muhtemelen bir sel sırasında ulaştığı düşünülen bir mağarada diğer hayvan fosilleri arasında bulundu.

Çalışmanın ortak yazarı ve Danimarka’daki Kopenhag Üniversitesi’nde profesör olan Eske Willerslev yaptığı açıklamada “İlk defa bu kadar güneyde bir şey bulduk. Azı dişinin bulunması, Denisova insanlarının coğrafik dağılımı hakkındaki anlayışımızı değiştiriyor” dedi.

Laos’un nemli şartları, dişin DNA’sının iyi korunmadığı manasına geliyordu, fakat araştırmacılar, dişin içinde bulunduğu tortuyu tahlil ederek 131.000 ila 164.000 yaşında olduğunu tahmin edebildiler. Fosilde bulunan eski proteinler, fosilin 3 ila 8 yaşları arasındaki genç bir Denisova insanı kızına ait olduğunu önerdi.

Çalışmanın baş yazarı ve Kopenhag Üniversitesi yardımcı doçenti Fabrice Demeter, “Azı dişi şimdi çıkmadığı ve bundan ötürü yıpranmadığı için kızın yaşını da büyük bir kesinlikle değerlendirebildik” diyor.