Orta Doğu’daki dijital rüya, savaşla birlikte kabusa mı dönüyor?

Devasa veri merkezleri ve yapay zeka üsleri, bir süredir Orta Doğu coğrafyasında yükselen askeri gerilimle sınanıyor. Bölgeyi küresel bir teknoloji merkezi haline getirme hayali kuran Silikon Vadisi, fiziksel güvenlik risklerinin milyar dolarlık projeleri nasıl sekteye uğrattığını acı bir şekilde tecrübe etti.

İran ile yaşanan çatışmaların hedef gözetmeksizin kritik altyapılara sıçraması, stratejik yatırımların askıya alınmasına yol açtı. Özellikle veri depolarına yönelen füze ve insansız hava aracı saldırıları, dijital ekosistemin aslında ne kadar hassas bir zemine inşa edildiğini kanıtlar nitelikte.

Londra merkezli Pure Data Centre Group, saldırılar sonucunda zarar gören tesislerinin ardından bölgedeki tüm yatırımlarına ara verdiğini duyurdu. Şirketin üst yöneticisi Gary Wojtaszek, içinde bulundukları tehlikeli durumu oldukça çarpıcı bir ifadeyle özetledi. Wojtaszek’e göre, yangının sürdüğü bir binaya yeni yatırımlar yapmak mantık kurallarıyla uyuşmuyor. Sektördeki genel kanı, sular durulana kadar bölgeye yeni bir sermaye akışının sağlanmasının oldukça güç olduğu yönünde birleşti.

Çatışmaların teknoloji dünyasına faturası her geçen gün daha da ağırlaşıyor. Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki Amazon Web Services merkezleri İran tarafından hedef alınırken, Bahreyn’deki benzer bir tesis ise dron saldırılarının kıyısından döndü. Bu müdahaleler sadece fiziksel hasarla sınırlı kalmadı; güç kesintileri ve yangın söndürme sistemlerinden sızan sular, bankacılık sistemlerinden ödeme kanallarına kadar pek çok servisi durma noktasına getirdi.

Yaşanan aksaklıklar sebebiyle Amazon, mart ayı boyunca müşterilerinden ücret almayarak 150 milyon dolarlık bir zararı üstlendi. Mevcut yasal düzenlemeler, savaş kaynaklı bu tür maliyetleri doğrudan şirketlerin sorumluluğuna bırakıyor.

Google, Microsoft, Nvidia ve Oracle gibi dünya devleri de benzer bir tehdit çemberinin içerisinde. İran Devrim Muhafızları Ordusu, İsrail ile ilişkili gördüğü ABD menşeli bu şirketleri açık hedef ilan etti. Nitekim nisan ayının başında Dubai’de yer alan bir Oracle merkezi, hava savunma sistemlerinden düşen şarapneller nedeniyle sarsıldı.

Teknoloji kampüslerinde strateji değişikliği kapıda

Güvenlik krizi hem yatırımcıları hem de Körfez ülkelerini yeni çıkış yolları aramaya itiyor. Devasa teknoloji kampüsleri kurmak yerine, riski en aza indirmek için daha küçük ve dağınık tesisler inşa etmek temel gündem maddesi haline gelmiş durumda. Ancak bu yöntem, operasyonel maliyetleri ciddi bir seviyeye taşıyor.

Savunma sanayi şirketleri, şimdiden veri merkezlerini korumak için anti-dron sistemleri ve hava savunma kalkanları üzerine yeni talepler almaya başladı. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin bölgeyi yapay zeka merkezine dönüştürme vizyonu, barış tesis edilene kadar büyük bir belirsizliğe hapsolmuş durumda. Yine de bazı yatırımcılar, hasar alan tesislerini genişletmek için izin alarak uzun vadeli potansiyele dair umutlarını koruduklarını gösterdi.