Ülkemizdeki Hafriyatlarda Neden Hiç Dinozor Fosili Bulunamıyor?

Çok eski çağlarda yaşadığını bildiğimiz dinozorların büyüklükleri, neden yok oldukları, ne kadar yaşadıkları gibi sorular çoğu zaman merak uyandırmıştır.

Bu yazımızda ise bambaşka bir soru işaretini akıllardan sileceğiz. Yapılan arkeolojik çalışmalarla her geçen gün daha fazla bilgi sahibi olduğumuz dinozorlar, ülkemizde hiç yaşadı mı? Buyurun, inceleyelim.

Jeoloji ya da bilinen diğer ismiyle yer biliminde esas alınan Palinspastik haritaya bir göz atalım.

Palinspastik harita aslında paleocoğrafya dediğimiz çok eski çağlarda tektonizma gerçekleşmeden evvelki Dünya’nın haritasıdır. Dinozorların var olmaya başladığı devirde yani yaklaşık 245 milyon yıl önce Triyasik Dönem diye isimlendirilen zaman diliminde, şu an Dünya haritasında gördüğümüz kıtaların bu haliyle bulunmadığını biliyoruz.

Asya, Avrupa, Afrika aynıi kıtaların birleşik bir halde olduğunu ve “Pangea” diye isimlendirildiğini, Pangea’nın etrafında ise Hint, Büyük, Pasifik gibi kesimlere bölünmemiş “Panthalassa” denilen tek bir okyanus bulunduğunu da coğrafya derslerinden hatırlıyoruz.

Dinozorların jenerasyonu tükendiğinde Dünya ne durumdaydı?

Bundan ortalama 245 milyon önce ortaya çıkan dinozorlar, 66 milyon yıl önce yani Geç Kretase Dönemi’nde yok olmaya başlamıştır. Yaklaşık 179 milyon yıllık bir serüvene sahip olan dinozorların kuşağının tükenmeye başladığı o çağlar, Dünya haritasının bugünkü halini almaya başladığı vakitler olarak kabul edilir.

Bahsettiğimiz Geç Kretase Dönemi’nde bir dizi adadan meydana gelen Anadolu’nun büyük çoğunluğu sular altındaydı. Evet, dinozorların şimdi neslinin tükenmeye başladığı son devirlerde ülkemizde karasal alanlar oluşmaya başlamıştı fakat dinozorların bu topraklarda yaşayamamasının birtakım nedenleri vardı.

Dinozorlar ülkemizde neden hayatlarına devam edemedi?

Anadolu coğrafyası her ne kadar dinozorların yaşadıkları son devirde karasal bölgelere sahip olsa da Geç Kretase Dönem’de dinozorların beslenebilmesi için Anadolu verimli kaidelere sahip değildi.

Yalnızca besin bulma külfeti değil karasal ulaşım da bir epey zordu. Besin kasveti, ömür şartlarının uygun olmaması benzeri sebeplerden dolayı Anadolu coğrafyasında dinozor izlerine rastlamanın neredeyse imkansız olduğunu söyleyebiliriz.

23 yıl önce Kastamonu’da bulunan fosil, bir dinozora mı aitti?

1999 yılında Hacettepe Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Jeoloji Kısmı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Cemal Tunoğlu’nun 70 milyon yıllık bir fosil bulmasıyla akıllarda büyük bir soru işareti oluşmuştu. Sanki bu fosil Anadolu topraklarında yaşamış bir dinozora mı aitti?

Kastamonu’daki Beyefendiler Barajı civarında keşfedilen, büyüklüğüyle herkesi şaşırtan ve heyecanlandıran dinozora bu fosilin karada değil suda yaşayan bir deniz sürüngeni olduğu ortaya çıkmıştı.

Sonuç olarak; dinozorların yaşadığı çağlarda ülkemizin dev su kesimlerinden oluştuğu ve bugünkü haline gelmesinin uzun bir zaman aldığı düşünülürse yaşadığımız topraklarda dinozorlardan kalıntılar bulunmaması son derece doğaldır.

Kaynaklar: TÜBİTAK, INDEPENDENT