Son 1 Ayda Yapılan 10 Çok Önemli Uzay Keşfi

Uzayın dört bir yanına gönderilmiş uydular, uzay araçları ve gökyüzünü izleyen dev teleskoplar ile gözlemevleri sayesinde artık uzay hakkında her geçen gün pek çok yeni keşfe imza atıyoruz. Haliyle bu gelişmeleri takip etmek de giderek zorlaşıyor.

Geçtiğimiz ay da uzay hakkında bol bol keşif yapıldı, önemli gelişmeler yaşandı. Asteroitlerden, Dünya aynıi gezegenlerden ve Güneş Sistemimize ışık tutan araştırmalardan oluşan pek çok haberin yer aldığı bir aylık uzay gündemine birlikte göz atalım…

Neredeyse 4,5 milyar yaşında, el değmemiş ilkel bir asteroit ilk defa incelendi: Güneş Sistemimizdeki gezegenleri oluşturan hususlardan oluştuğu keşfedildi

Japon Uzay Aracı Hayabusa2, 2014 yılında çok önemli bir görev için yola çıkmış ve 2018’de de Ryugu isimli asteroite ulaşmıştı. Asteroitten alınan örnekler 2020’nin sonunda gezegenimize dönüş yaptı ve o vakitten bu yana da inceleniyor.

Ryugu’dan elde edilen örnekleri özel kılan ise tarihte ilk defa milyarlarca yıldır el değmemiş, ilkel ve herhangi bir müdahaleye maruz kalmadan uzay boşluğunda varlığını sürdürmüş bir malzemeden alınmış olmaları. Elde edilen sonuçlar da benzer oranda etkileyici.

Ryugu üzerinde pek çok farklı prosedürle çalışmalar yürüten araştırma ekipleri, bu asteroitin Güneş Sistemimizin oluşmaya başlamasından yalnızca 5 milyon yıl sonra oluştuğunu ortaya koyuyor. Bildiğiniz üzere Güneş Sistemimiz 4.6 milyar yıl önce oluşmaya başladı ve bu da Ryugu’nun da neredeyse 4.6 milyar yaşında olduğunu gösteriyor.

Ryugu’ya dair yaşı dışında dikkat çeken bir diğer ayrıntı ise Güneş Sistemimizi ve haliyle Dünya’yı oluşturan aynı hususlardan oluşuyor olması. Bu durumu araştırmayı yürüten takımda yer alan Profesör Hisayoshi Yurimoto ‘Ryugu, Dünya’nın yapı taşlarından biri’ sözleriyle özetliyor.

Ryugu üzerinde yapılan araştırmaların ve elde edilen sonuçların gezegenlerin oluşumu ile ilgili pek çok soruya cevap olacağı düşünülüyor.

NASA, Pentagon’un doğrulamasıyla gündemi ele geçiren ‘tanımlanamayan gökyüzü fenomenlerinin’ manzaralarını incelemek için bir bilim ekibi kurdu

Pentagon, geçtiğimiz bir yıl içerisinde çeşitli tanımlanamayan uçan nesne görüntüleri ile ilgili açıklamalar yaparak imgelerin varlığını doğruladı. Kaynağı hakkında yapılan araştırmalarda görüntülerde var olan ‘şeylerin’ dünya dışından olduğuna yahut zeki bir uzaylı medeniyete işaret ettiğine dair delil bulunamasa da, bu objelerin ne olduğu büyük bir merak konusu.

Askerlerin kameralarına yansıyan bu görüntüler bazılarına göre uzaylılara ait araçlarken bunların ışık kırılmaları olabileceği yahut gelişmiş, bilinmeyen bir insan teknolojisi olabileceği aynıi ihtimaller üzerinde de duruluyor.

ama bahis ile ilgili çok sayıda cevaplanmamış soru bulunuyor. Bu soruları yanıtlamak içinse NASA bilim insanlarından oluşan bir ekip kurdu. Sonbaharda başlayacak çalışmalarda, tanımlayabildiğimiz herhangi bir şeye ait olmayan bu nesnelerin kaynakları araştırılacak. Çalışma müddetince ekip yapay zeka ve makine tahsili teknolojilerinden faydalanacak.

Kararı çok önemli kılan ise esasen ‘bilimsel bir husus değil’ görülen bu mevzudaki tabuları yıkarak farklı bir çalışma alanı oluşturması ve uzay çalışmalarında çeşitlilik için inançlı bir alan yaratması. Bilim topluluğunun geçmişte dalga geçtiği bu cinsten hususların değerli bilim insanlarından oluşan bir ekip tarafından araştırılabilmesi, gelecekte öğrenebileceklerimiz düşünüldüğünde nitekim kritik.

Dünya dışı hayat arayışı çalışmalarını değiştirip genişletecek çok önemli bir keşif yapıldı

Şimdiye kadar gözlemleyebildiğimiz kadarıyla, yaşama elverişli tek gezegen Dünya. Lakin tabii ki bu yaşanabilir öbür gezegenler olmadığı manasına gelmiyor. Yalnızca şimdi bir kozmosun çok ufak bir bölümüne ve kısıtlı araçlarla bakabiliyoruz.

Bu yolda bilim insanları kimi daraltmalar yaparak daha ‘nokta atışı’ olabilecek gezegenlere ve sistemlere göz atıyorlar. Odak noktalarından biri de Güneş’e aynı yapıda yıldızları incelemekti. Lakin Güneş boyuttaki yıldızların neredeyse yarısını ikili yıldız sistemleri oluşturuyor. şimdiye kadar ikili yıldız sistemlerinin gezegen oluşumuna çok elverişli olmadığı, haliyle de yaşama elverişli bir ortam olmadığı düşünülüyordu.

Sonuçları paylaşılan yeni bir araştırma gezegen sistemlerinin ikili yıldızların etrafında güneş aynıi yalnız yıldızların çevresinde olduğundan farklı şekilde oluştuğunu ve bu farklılıkların bir ikili yıldız sisteminin hayatı destekleme potansiyelini etkileyebileceğini öne sürüyor.

Araştırmayı yürüten bilim insanlarından çalışmanın başyazarı Jes Kristian Jørgensen, bahis ile ilgili açıklamasında durumu ”Sonuç heyecan verici zira dünya dışı ömür arayışı önümüzdeki yıllarda birkaç yeni, son derece güçlü araçla donatılacak. Bu, gezegenlerin farklı yıldız cinsleri etrafında nasıl oluştuğunu anlamanın kıymetini artırıyor. Buna benzer sonuçlar, yaşamın varlığını araştırmak için özellikle enteresan olacak yerleri belirleyebilir’‘ şeklinde özetliyor.

Galaksimizin şimdiye kadarki en ayrıntılı üç boyutlu haritası paylaşıldı: Cihanın genişlemesinden yıldızların vefatına kadar pek çok hususta çok önemli bilgiler sunuldu

Avrupa Uzay Ajansı’nın galaksimizi daha iyi anlayabilmek için başlattığı Gaia misyonundan geçtiğimiz ay içerisinde epey çok önemli bilgiler geldi. Samanyolu Galaksisi’nin şimdiye kadarki en ayrıntılı ve büyük üç boyutlu haritası paylaşıldı.

Harita ve sunulan bilgiler haliyle bilim dünyasında büyük heyecan yarattı. Sunulan bilgilerin araştırmalarda galaksimizin tarihi ve oluşumu hakkında çok önemli bilgiler sağlayacağı düşünülüyor. Ayrıyeten Gaia’dan elde edilen datalarla kainatın genişlemesi, yıldızların oluşumu ve ölümü, asteroitler ve sahip oldukları uydular hususlar için de büyük bir kaynak olacağı ifade ediliyor.

Bir ayrıntılı harita da Ay’dan geldi: Çin, Ay’ın en ayrıntılı haritasını çıkardı

Çin, hem son 15 yılda kendi Ay görevlerinden elde ettiği bilgileri hem de ABD, Hindistan, Japonya ülkelerin datalarını kullanarak Ay’ın yüksek çözünürlükte ve ayrıntılı bir haritasını çıkardı.

Ay yüzeyinin jeolojik katmanlarını, yapısal özelliklerini ve kronolojisini ortaya koyan haritada kraterler, havzalar, kaya oluşumları gibi Ay’da bulunan tüm yapılar mevcut. Haritanın gelecekte Ay üzerine yapılacak beşerli ve insansız misyonlarda fayda sağlayacağı söyleniyor.zamanda Ay’ın oluşumu, gelişimi ve jeolojik özelliklerine dair de bilgiler sağlayacağı ifade ediliyor.

Dünya gezegenlere ev sahipliği yapan ve ‘yalnızca’ 33 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir gezegen sistemi keşfedildi

NASA’nın ötegezegenleri aramak için sürdürdüğü Transiting Exoplanet Survey Satellite (TESS) misyonundan elde edilen verilere göre bilim insanları galaksimize epey yakın bir pozisyonda, yaklaşık 33 ışık yılı uzaklıkta bir gezegen sistemi keşfetti.

2021’in sonlarında tespit edilen ve o vakitten bu yana teyit edilmesi için çeşitli çalışmaların devam ettiği keşif, nihayet geçtiğimiz günlerde doğrulanarak açıklandı. Sistemde en az iki tane Dünya gibi gezegen olduğu ifade edilirken bu gezegenlerin yaşama elverişli olmadığı belirtildi. Dünya’nın 1,2 ve 1,5 katı büyüklükte olan bu iki gezegenin yıldızlarının yörüngesinde dönme mühletleri ise sırasıyla 2,8 ve 5,7 gün.

Tarihte ilk defa etrafındaki gezegenleri ‘yok eden’ bir yıldızın görüntüleri kayda geçti

Hubble Uzay Teleskobu, kendi sisteminde bulunan gezegenleri ve gök cisimlerini ‘yutan’ ve yok eden bir beyaz cüce yıldızın imgelerini yakaladı.

Dünya’dan 86 ışık yılı uzaklıktaki G238-44 isimli bu yıldız, patlamadan önce etrafındaki tüm gök cisimlerini yuttuğu evredeyken Hubble Uzay Teleskobu’na yakalandı. Çalışmada yer alan bilim insanlarının açıklamalarına göre G238-44’te gözlemledikleri kadar geniş bir alana tesir ederek ‘yutma’ sürecini yapan bir yıldız ilk defa görüntüleniyor.

Jüpiter’in oluşum evresindeyken etrafındaki gök cisimlerini ‘yuttuğu’ tespit edildi

Güneş Sistemi’nin en büyük ve en gizemli gezegeni olan Jüpiter hakkında bildiklerimiz hayli kısıtlı. Bir gaz devi olan ve etrafındaki devasa gaz bulutları yüzünden bir yüzeyi var mı, varsa nasıl bir yüzey tam olarak emin bile olamadığımız Jüpiter’in nasıl oluştuğunu da tam olarak bilmiyoruz. Sırf Güneş Sistemi’nin ilk oluşan gezegenlerinden biri olduğundan eminiz.

Ancak bu mevzudaki bildiklerimizi uzay aracı Juno’dan gelen datalarla artırmaya çalışıyoruz. Elde edilen son bilgiler ise Jüpiter’in oluşurken etrafındaki gök cisimlerini ve gezegenimsileri ‘yutarak’ büyüdüğünü gösteriyor. Bu çalışma ile nihayet Jüpiter’in gaz katmanının gerisinde ne olduğuna dair fikir edinen ekip, Jüpiter’in merkezindeki ‘kayalık’ bölgenin haritasını çıkardı. Toplanan bilgilerin, hem Jüpiter’i hem de Satürn, Uranüs ve Neptün benzeri gezegenleri daha iyi anlamamıza yardım edeceği ifade ediliyor.

Samanyolu’nun merkezinde ‘küçük bir galaksi’ görünen bir cisim keşfedildi

Şili’de bulunan Atacama Large Millimeter/submillimeter Array (ALMA) ile yapılan bir müşahedede, galaksimizin merkezinde ‘küçük bir galaksi’ gibi görünen bir cisim keşfedildi. Görüntülerde spiral yapıda bir küçük galaksi gibi görünen bu gök cisminin devasa ve genç bir yıldız olduğu keşfedildi.

Genç yıldızlar ve etraflarında onlara milyonlarca yıl boyunca yakıt görevi görerek eşlik eden ‘gaz diskleri’ aslında kainatta çokça görülüyor. Lakin bu yıldızı ve etrafındaki gaz diskini ilgi cazip kılan, bir diğer galaksinin merkezine bu kadar yakın bir bölgede bu türlü bir müşahedenin ilk defa yapılmış olması. Yıldızın oluşumu, etrafındaki gök cisimleriyle etkileşimi ve galaksimize tesirleri ise araştırılmaya devam ediliyor.

NASA, okyanuslarla kaplı gezegenlere minik yüzen robotlar göndermeye hazırlanıyor

Özellikle büyük buz katmanlarıyla ve altında devasa okyanuslarla kaplı olan gezegen ve uydular hayat arayışında en çok dikkatimizi çeken gök cisimleri arasında yer alıyor. buz katmanlarını aşmak da okyanusları incelemek de o kadar kolay değil.

NASA’nın Jet Propulsion Laboratuvarı’nda robotik makine mühendisi olan Ethan Schaler’in 600 bin dolar fon almaya hak kazanan yeni projesi, devasa buz kütlelerini aşarak gezegenlerin okyanuslarını incelemek için epeyce mantıklı bir yol öneriyor; minik yüzen robotlar.

Henüz geliştirme aşamasında olan bu minik robotlar, gelecek yıllarda Güneş Sistemimizdeki ve hatta tahminen de ötegezegenlerdeki ömür arayışı çalışmalarına ve gezegenlerin yapılarını daha iyi anlamamıza yardım edebilecek.