Bronz çağına ait bir iskelette, tarihin ilk beyin ameliyatlarından birine ait izler bulundu

İsrail’deki bir Bronz Çağı binasının tabanının altında 3.500 yıldır enteresan bir tıbbi hadisenin gömülü olduğu ortaya çıktı. Şimdi, arkeologlardan oluşan bir ekip, burada gömülü olan iki varlıklı kardeşin kalıntılarını inceleyerek, her ikisinin de muhtemelen çocuklukta kronik bulaşıcı hastalıklarla mücadele ettiğini ortaya çıkardı. İki iskelette de tüberküloz yahut cüzzami uzun periyodik bir hastalığa işaret eden gözeneklilik, lezyonlar ve iltihaplanma belirtileri görüldü. En ilginci, kafataslarından birinin, genç adam şimdi hayattayken, ameliyatla kesilerek açılmış olmasıydı. Bu da, ilkel bir beyin ameliyatına işaret ediyor.

İlkel beyin ameliyatı, hasta bedenini tedavi etmek için bir teşebbüs olabilir, fakat hastanın ameliyat sırasında ya da kısa bir süre sonra öldüğü anlaşılıyor. Grubun iskeletler üzerinde yaptığı araştırma, PLoS One mecmuasında yayımlandı.

Brown Üniversitesi’nden arkeolog ve araştırmanın başyazarı Rachel Kalisher üniversiteden yapılan açıklamada, “Elimizde trefinasyonun (Kafatasının herhangi bir bölgesinde, beyin zarına zarar verilmeyecek şekilde kesilerek uygulanan son derece riskli olan eski bir cerrahi işlem) binlerce yıldır üniversal ve yaygın bir ameliyat tipi olduğuna dair ispatlar var” dedi ve devam etti: “Ancak Yakın Doğu’da bunu çok sık görmüyoruz – tüm bu bölgede yalnızca bir düzine trefinasyon örneği keşfedildi.“

Kardeşler, Mısır ve Mezopotamya çok önemli bölgeleri birbirine bağlayan Via Maris yolu üzerinde yer alan antik bir yerleşim yeri olan Megiddo’ya gömülmüşlerdi. Araştırmacılar, iki erkekle birlikte gömülen eşyaların kalitesine ve aldıkları besbelli tıbbi bakıma dayanarak, kardeşlerin Megiddo topluluğunun hali vakti yerinde yahut seçkin üyeleri olabileceğini düşünüyor.

Trefinasyon, kafatasındaki basınç birikimini azaltmak için yapılıyordu. Bu olayda, kardeşlerden birinin (öldüğünde yaklaşık 1.80 uzunluğunda ve 21 ila 46 yaşlarında olduğu tahmin ediliyor) kafatasının yaklaşık bir santimetrekarelik bir kısmı kesilerek çıkarılmış. Basınç konusunda yardımcı olmuş olsa da, ona pek bir yararı olmadığı açık: Ekibin tahliline göre, adam operasyon sırasında olmasa bile operasyondan sonraki birkaç gün içinde ölmüş.