ABD’de standardın çok üstüne çıkan enflasyon, sosyal medyada kullanıcıların yeni gündemi oldu. Çekilen görüntüler ve yapılan şikayetler, Türk vatandaşlarına ise “amatörler” dedirtti…

Ülkemiz, 1960’lı yıllardan bu yana tüketici enflasyonuyla boğuşmaya devam ediyor. 1965 yılından bugüne görülen en düşük yıllık enflasyon, 1968’de %3,7 olarak kayıtlara geçmişti. Bunun dışındaki tüm yıllarda enflasyon %5’in üzerinde seyretti, 2022 yılı ise %64,27 ile tamamladı.
Dolayısıyla Türkiye’de yaşayan her bir vatandaşın enflasyona alışık olduğunu söylemek yanlış olmaz. ABD gibi gelişmiş ülkelerde enflasyon, bilhassa son 30 yıl içinde %3’ün üzerine nadiren çıktı, zaman zaman %0,1’leri gördü. Lakin 2021 ve 2022 yılları ile içinde bulunduğumuz yıl, ABD’de olağandışı enflasyon sayılarını gösteriyor. Bu durum, sosyal medyadaki kullanıcıların da yeni gündemi oldu.
ABD’li vatandaşlar sosyal medyayı yıkıyor:
TikTok ve Twitter dahil tüm sosyal medya platformlarında ABD’li vatandaşların ana gündem mevzularından birisi enflasyona dönüştü. Üstteki derlemede yer alan görüntülerde vatandaşlardan kimileri, kendileri için zorlaşan ömür kuralları hakkında şunları söyledi:
Ayrıca birtakım vatandaşlar, 100 dolar ile marketten bir yıl önce ve bugün alabildikleri malzemeleri de karşılaştırdı.
İşin bir kötü yanı da var: ABD’deki enflasyon tüm dünyayı etkiliyor:
Ülkemiz dahil pek çok ülkede satışta olan bilhassa teknoloji kategorisindeki eserler, ABD’deki enflasyon nedeniyle fiyat artışları görebiliyor. ABD’de artan fiyatlar, ABD’den ithalat yapan ülkelerin de maliyetini artırıyor, bu ülkelerdeki satıcılar da artışı elbette cebinden karşılamıyor, tüketicilere yansıtıyor.
Bunun bir örneğinin daha yaşanabileceğine dair haberler, temmuz ayında gündeme gelmişti. Bloomberg, Apple’ın iPhone 15 fiyatlarını artıracağını öne sürmüştü. Bu, tüm dünyada iPhone modellerinin ‘tekrar’ artabileceğine işaret ediyor.
Peki bu artışlar bizi nasıl etkileyecek? Varsayalım Apple, iPhone fiyatlarına enflasyon kaynaklı 50 dolarlık bir zam yaptı. Bunun TL karşılığı yaklaşık 1350 TL oluyor. Buna vergileri de eklediğimizde yaklaşık 2700 TL‘lik bir artırımla karşılaşmış oluyoruz. Bu zam küçük aynıi görünebilir fakat bu 2700 TL’ye dolar kurundaki artışın ve enflasyon kaynaklı gelecek fiyat artışlarının dahil olmadığını hatırlatalım… Ayrıyeten Apple, 50 dolar yerine 100 dolarlık bir zam yaptığında bu artırımında bize yansıması da bir anda 2700 TL’den 5400 TL‘ye çıkıyor…
ABD’de ve Türkiye’de son 20 yılın tüketici enflasyonu sayıları (yıllık):
| Yıl | Türkiye | ABD |
|---|---|---|
| 2003 | %18,4 | %1,9 |
| 2004 | %9,3 | %3,3 |
| 2005 | %7,72 | %3,4 |
| 2006 | %9,65 | %2,5 |
| 2007 | %8,39 | %4,1 |
| 2008 | %10,06 | %0,1 |
| 2009 | %6,53 | %2,7 |
| 2010 | %6,4 | %1,5 |
| 2011 | %10,45 | %3 |
| 2012 | %6,16 | %1,7 |
| 2013 | %7,4 | %1,5 |
| 2014 | %8,17 | %0,8 |
| 2015 | %8,81 | %0,7 |
| 2016 | %8,53 | %2,1 |
| 2017 | %11,92 | %2,1 |
| 2018 | %20,3 | %1,9 |
| 2019 | %11,84 | %2,3 |
| 2020 | %14,6 | %1,4 |
| 2021 | %36,08 | %7 |
| 2022 | %64,27 | %6,5 |
ABD’de 2023 yılının başından bu yana ölçülen yıllık enflasyon, Temmuz 2023’te %3,2 olarak açıklandı.