Alper Gezeravcı’nın Yukarı Uçtuğu Görüntüde Mikrofonun Düşmesi Sosyal Medyanın Kafasını Karıştırdı: Pekala Bu Nasıl Oluyor?

İlk Türk astronot Alper Gezeravcı, geçtiğimiz günlerde Uluslararası Uzay İstanyonu(ISS)’e seyahatini gerçekleştirdi. Bu seyahatin akabinde da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile imajlı bir konferans gerçekleştirdi. Konferansın sona ermesiyle birlikte de Gezeravcı, kamera açısına göre yukarı istikametli “uçarak” kadrajdan çıktı. 

Bu sahnenin akabinde da pek çok kişinin başı karıştı. Gezeravcı’nın mikrofonu bıraktığı anda mikrofonun da yukarı doğru hareket etmemesi, bilakis aşağı gitmesi pek çok kişinin durumu garipsemesine neden oldu. Fakat bu durum aslında epey olağan. 

Önce bahsi geçen görüşmeye bakalım (mikrofonun uçuşu son kısımda yer alıyor)

Gelen birtakım yorumlar

Uluslararası Uzay İstasyonu düşünülenden biraz daha farklı bir ortam

Fizik bilimine göre serbest düşüş tecrübesi ile yer çekimsiz ortam arasında gözlemlenebilir bir fark yok, hatta 100 yıldır yapılan hiçbir deney, iki ortamı birbirinden ayırmanın bir yolunu bulmayı sağlamadı. Uluslararası Uzay İstasyonu da “ideal bir hızda” düşüş hareketi yapıyor lakin o kadar üstte ve o kadar süratli ki gezegenimizin dönüş süratiyle benzer süratte düşüyor. Yani ISS 100 kilometre “düştüğünde”, Dünya da bir o kadar uzağa kaçmış oluyor. O yüzden de ISS belli bir yörüngede kalmış oluyor. 

Daimi bir serbest düşüş hâlinde olan ISS’te her şeyanda, süratte veyönde düştüğü için bu durumu aracın içinde algılamak zor. Ayrıyeten serbest düşüş, yer çekimsiz ortam ile aynı özellikleri taşıdığı için aracın içinde uçarak hareket etmek mümkün oluyor. 

Peki mikrofon neden diğer istikamete uçuyor?

Bu durumun sebebini anlamak için bağıl sürat kavramını bilmek ve de görüntünün son kısmına dikkat etmek gerekiyor. Birlikte metrobüse binen insanların birbirlerine göre bağıl suratı sıfırdır, balık istifi doluşmuş olan insanların arasındaki uzaklık Beylikdüzü’nde de 50 santimetre, Mecidiyeköy’de de 50 santimdir. Birbirlerine göre suratları 0’dır. Öte yandan Beylikdüzü’nde kalan eş dost akrabalarına göre metrobüsün suratında gitmektedirler. Gezeravcı, ISS ve mikrofon arasında da aynı bir bağlantı var. 

Gezeravcı konuşmayı bitirdiğinde mikrofonun ve astronotumuzun birbirlerine karşı bağıl suratları 0, ikisi de ISS ile birlikte benzer anda, aynı istikamete ve süratte gidiyorlar. Bu yüzden dış bir etken olmaması durumunda ikisi de benzer yerde durabilirlerdi. Hatta Gezeravcı mikrofonu bırakıp, sonra da havada bıraktığı yerden alabilirdi. Görüntünün son kısmında ise astronotumuz kadrajdan çıkmadan önce, eliyle alışık olduğu milrofonu bırakma hareketini yapıyor. Bu hareket de mikrofona bir itici kuvvet uyguluyor. Bu yüzden de mikrofon öteki istikamete doğru uzaklaşıyor. 

Uzaya gitmemiş olma ihtimalleri yok mu? Hani bilim şüphecilikti?

Bilimdeki şüphecilik o denli bir şey değil, kanıtlanamayan her varsayımdan ve her muhtemel bağıntıdan şüphelenmektir o. Ötekisi komplo teorisyenliğine girer. Görüntüde mikrofonun hareketine baktığımızda suratı çok düşük, istikameti de doğrusal ve mikrofon da dönerek uçuyor. Bunu Dünya’da herhangi bir stüdyoda kolay kolay yapamazsınız. 

Vakum tesiri olmayan ortamda her şey serbest bırakıldığında aynı ivmeyle kütle çekimine maruz kalır. Bu ortam esasen yer çekimsiz ortamı taklit eden bir ortam olduğu için cismin hareketini etkileyen iki faktör var: sürtünme ve içsel kuvvet. Mikrofon da Gezeravcı’nın uyguladığı küçük ölçüde kuvvetle döne döne farklı istikamete bu yüzden gidiyor. 

Özetle: Gezeravcı mikrofonu öbür tarafa itip kendisi diğer istikamete doğru uçtuğu için mikrofonla farklı istikametlere gidiyorlar.