Antarktika’da 362 gizemli sarsıntı: “Kıyamet Buzulu” alttan parçalanıyor mu?

Antarktika’nın en kritik noktalarından biri olan Thwaites Buzulu, sessiz ama derinden gelen bir tehlikeyle karşı karşıya. Bilim insanları, “Kıyamet Buzulu” lakaplı bu devasa buz kütlesinin son on yılda yüzlerce kez sarsıldığını ortaya çıkardı. Daha önce düşük frekanslı dalgaları nedeniyle radara takılmayan bu depremler, buzuldaki dengesizliğin tahmin edilenden çok daha ciddi bir boyuta ulaştığını kanıtlıyor.

Avustralya Ulusal Üniversitesi’nden araştırmacı Thanh-Son Pham, 2010 ile 2023 yılları arasında Antarktika’da gerçekleşen 360’tan fazla buzul depremini gün yüzüne çıkardı. Bu sismik olayların 245 tanesi doğrudan Thwaites Buzulu çevresinde meydana geldi. Bugüne kadar bu sarsıntıların tespit edilememesinin temel sebebi, Grönland’daki benzer depremlere göre çok daha düşük şiddetli olmalarıydı. Pham, küresel dedektör ağları yerine doğrudan Antarktika’nın içindeki sismik istasyonları kullanarak bu gizli hareketliliği haritalandırmayı başardı.

Buzullar neden sarsılıyor?

Buzul depremleri genellikle devasa buz kütlelerinin ana gövdeden kopup devrilmesiyle oluşuyor. Araştırmaya göre Thwaites’teki sarsıntılar, sadece mevsimsel sıcaklık değişimlerine bağlı değil. Bu depremlerin, buzulun denize doğru akan kısmının hızlandığı dönemlerle paralel ilerlemesi dikkat çekiyor. Son otuz yılda Thwaites’ten denize akan buz miktarı iki katına çıktı. Bu durum, buzulun altındaki sarsıntıların sadece bir sonuç değil, aynı zamanda erimeyi tetikleyen bir mekanizma haline geldiğini düşündürüyor.

Thwaites Buzulu’nun tamamen çökmesi, küresel deniz seviyelerini yaklaşık 3 metre kadar yükseltme potansiyeline sahip. Bu miktar, kıyı şehirlerinin haritadan silinmesi için fazlasıyla yeterli. Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise Pine Island Buzulu yakınlarındaki sarsıntılar oldu. Sahilden 60-70 kilometre içerde gerçekleşen bu depremlerin nedeni hala gizemini koruyor. Uzmanlar, bu sarsıntıların doğasını ve buzulların parçalanma sürecini nasıl etkilediğini anlamak için bölgedeki araştırmaların derinleştirilmesi gerektiğini vurguluyor.